Người nước ngoài làm việc không có giấy phép lao động bị xử lý thế nào? Theo khoản 2 Điều 153 Bộ luật Lao động 2019 và Điều 13 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, người lao động nước ngoài bị phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng, kèm hình thức xử phạt bổ sung là trục xuất; người sử dụng lao động bị phạt tiền theo số người vi phạm. Bài viết trình bày từng chế tài kèm điều khoản cụ thể.
1. Quy định về việc người nước ngoài làm việc tại Việt Nam phải có giấy phép lao động
Người lao động nước ngoài phải có giấy phép lao động, trừ trường hợp tại Điều 154 (điểm d khoản 1 Điều 151 Bộ luật Lao động 2019).

Điểm d khoản 1 Điều 151 Bộ luật Lao động 2019 đặt điều kiện người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam phải “Có giấy phép lao động do cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam cấp, trừ trường hợp quy định tại Điều 154 của Bộ luật này.”
Khoản 1 Điều 153 Bộ luật Lao động 2019 quy định người lao động nước ngoài phải xuất trình giấy phép lao động khi có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Khoản 3 Điều 153 quy định người sử dụng lao động sử dụng người lao động nước ngoài làm việc cho mình mà không có giấy phép lao động thì bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Nghị định 283/2026/NĐ-CP xử phạt cả hành vi làm việc không có giấy phép lao động (điểm a khoản 3 Điều 13) và hành vi sử dụng giấy phép lao động đã hết hiệu lực (điểm b khoản 3 Điều 13). Điều kiện, hồ sơ và thời hạn xin giấy phép lao động được trình bày tại bài Giấy phép lao động cho người Trung Quốc.
Pháp luật cũng quy định các trường hợp người nước ngoài không thuộc diện cấp giấy phép lao động, chẳng hạn chủ sở hữu hoặc thành viên góp vốn từ 3 tỷ đồng trở lên của công ty trách nhiệm hữu hạn, hay Chủ tịch, thành viên Hội đồng quản trị góp vốn từ 3 tỷ đồng trở lên của công ty cổ phần (khoản 2, khoản 3 Điều 8 Nghị định 393/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 05/12/2026 và thay thế Nghị định 219/2025/NĐ-CP theo Điều 36). Với các trường hợp không thuộc diện cấp giấy phép lao động, người sử dụng lao động đề nghị cấp giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động, hoặc thông báo với cơ quan có thẩm quyền đối với những trường hợp được miễn thủ tục xác nhận theo khoản 4 Điều 10 Nghị định này. Đến hết ngày 04/12/2026, Nghị định 219/2025/NĐ-CP vẫn được áp dụng; các quy định tương ứng nằm tại khoản 2, khoản 3 Điều 7 và khoản 4 Điều 9 của Nghị định 219/2025/NĐ-CP.
2. Người nước ngoài làm việc không có giấy phép lao động bị xử lý thế nào?
Người lao động nước ngoài bị phạt từ 15.000.000 đến 25.000.000 đồng và bị trục xuất (khoản 3, điểm b khoản 6 Điều 13 Nghị định 283/2026/NĐ-CP).
2.1. Người lao động nước ngoài không có giấy phép bị phạt bao nhiêu tiền?
Về xử phạt hành chính, từ ngày 10/9/2026, Nghị định 283/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 12/2022/NĐ-CP. Khoản 3 Điều 13 Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định:
“3. Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam có một trong các hành vi sau đây:
a) Làm việc nhưng không có giấy phép lao động hoặc không có giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động theo quy định của pháp luật;
b) Sử dụng giấy phép lao động hoặc giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động đã hết hiệu lực.”
Khoản 3 Điều 13 xử phạt người lao động nước ngoài; người sử dụng lao động bị xử phạt theo khoản 5 Điều 13 (xem mục 3.1).
2.2. Biện pháp trục xuất đối với lao động nước ngoài vi phạm
Ngoài phạt tiền, trục xuất là hình thức xử phạt bổ sung đối với người lao động nước ngoài vi phạm. Điểm b khoản 6 Điều 13 Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định:
“b) Trục xuất người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam khi vi phạm quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều này.”
Khoản 2 Điều 153 Bộ luật Lao động 2019 cũng quy định người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam không có giấy phép lao động sẽ bị buộc xuất cảnh hoặc trục xuất theo quy định của pháp luật về nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam. Theo khoản 5 và khoản 6 Điều 21 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam năm 2014, người bị trục xuất khỏi Việt Nam chưa quá 03 năm kể từ ngày quyết định trục xuất có hiệu lực, hoặc bị buộc xuất cảnh khỏi Việt Nam chưa quá 06 tháng kể từ ngày quyết định buộc xuất cảnh có hiệu lực, thuộc trường hợp chưa cho nhập cảnh.
Trường hợp người lao động Trung Quốc bị khởi tố hình sự, những việc gia đình và doanh nghiệp cần làm được trình bày tại bài Người Trung Quốc bị khởi tố tại Việt Nam.
3. Rủi ro đối với doanh nghiệp khi sử dụng lao động nước ngoài không có giấy phép
Người sử dụng lao động bị phạt tiền theo số người lao động nước ngoài vi phạm (khoản 5 Điều 13 Nghị định 283/2026/NĐ-CP).

3.1. Doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài không có giấy phép bị phạt bao nhiêu?
Người sử dụng lao động cũng bị xử phạt. Khoản 5 Điều 13 Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định:
“5. Phạt tiền đối với người sử dụng lao động có hành vi sử dụng lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam mà không có giấy phép lao động hoặc không có giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động hoặc sử dụng người lao động nước ngoài có giấy phép lao động đã hết hạn hoặc giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động đã hết hiệu lực theo một trong các mức sau đây:
a) Từ 30.000.000 đồng đến 45.000.000 đồng đối với vi phạm từ 01 người đến 10 người;
b) Từ 45.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với vi phạm từ 11 người đến 20 người;
c) Từ 60.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng đối với vi phạm từ 21 người trở lên.”
Cần lưu ý rằng các mức phạt nêu trên là mức áp dụng đối với cá nhân. Khoản 1 Điều 7 Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định:
“1. Mức phạt tiền quy định đối với các hành vi vi phạm hành chính quy định tại Chương II, Chương III và Chương IV của Nghị định này là mức phạt đối với cá nhân; (…) Mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.”
Vì vậy, khi người sử dụng lao động là doanh nghiệp, mức phạt theo khoản 5 Điều 13 là từ 60.000.000 đồng đến 150.000.000 đồng tùy số người vi phạm (điểm b khoản 2 Điều 7 xếp doanh nghiệp vào nhóm tổ chức bị phạt tiền gấp 02 lần). Tương tự, mức phạt từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng tại khoản 1 Điều 13 đối với hành vi không thông báo, thông báo không đúng thời hạn hoặc không đầy đủ nội dung theo khoản 4 Điều 9 Nghị định 219/2025/NĐ-CP cũng được nhân đôi khi áp dụng cho doanh nghiệp; biện pháp khắc phục hậu quả là buộc thực hiện việc thông báo (điểm a khoản 7 Điều 13).
3.2. Các vi phạm khác của người sử dụng lao động theo Điều 13
Điểm a khoản 2 Điều 13 Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng khi vi phạm với mỗi người lao động, tối đa không quá 75.000.000 đồng, đối với người sử dụng lao động sử dụng người lao động nước ngoài làm việc không đúng với nội dung ghi trên giấy phép lao động hoặc giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động.
Khoản 4 Điều 13 quy định phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động sửa chữa, làm sai lệch văn bản, tài liệu trong hồ sơ đề nghị cấp, cấp lại, gia hạn giấy phép lao động, giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, hoặc sử dụng giấy tờ, tài liệu giả mạo trong hồ sơ đó mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Tang vật là giấy tờ, văn bản bị sửa chữa, làm sai lệch hoặc giấy tờ, tài liệu giả mạo bị tịch thu (điểm a khoản 6 Điều 13).
Các mức phạt tại khoản 2 và khoản 4 Điều 13 là mức đối với cá nhân; mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần (khoản 1 Điều 7).
3.3. Tình huống giả định
(Tình huống giả định) Một công ty sử dụng 03 người lao động Trung Quốc làm việc mà không có giấy phép lao động và không có giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động. Mỗi người lao động bị phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng (điểm a khoản 3 Điều 13 Nghị định 283/2026/NĐ-CP) và bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là trục xuất (điểm b khoản 6 Điều 13). Công ty vi phạm với số lượng từ 01 người đến 10 người; mức phạt đối với cá nhân sử dụng lao động là từ 30.000.000 đồng đến 45.000.000 đồng (điểm a khoản 5 Điều 13), công ty là tổ chức nên bị phạt bằng 02 lần, tức từ 60.000.000 đồng đến 90.000.000 đồng (khoản 1 Điều 7).
4. Những lưu ý quan trọng để tránh sai phạm về giấy phép lao động
Doanh nghiệp cần xác định người lao động thuộc diện cấp giấy phép hay trường hợp tại Điều 154 Bộ luật Lao động 2019 trước khi sử dụng.
4.1. Phân biệt các trường hợp không thuộc diện cấp giấy phép lao động
Bộ luật Lao động và Nghị định 393/2026/NĐ-CP quy định các trường hợp không thuộc diện cấp giấy phép lao động, trong đó có chủ sở hữu hoặc thành viên góp vốn đáp ứng mức vốn góp theo quy định và người di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp thuộc phạm vi 11 ngành dịch vụ theo biểu cam kết dịch vụ của Việt Nam với Tổ chức Thương mại thế giới (điểm b khoản 13 Điều 8), cùng các trường hợp khác tại Điều 154 Bộ luật Lao động và Điều 8 Nghị định 393/2026/NĐ-CP.
Tùy trường hợp, người sử dụng lao động phải đề nghị cấp giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động, hoặc thông báo với cơ quan có thẩm quyền trước ít nhất 03 ngày làm việc theo khoản 4 Điều 10 Nghị định 393/2026/NĐ-CP (đến hết ngày 04/12/2026 là khoản 4 Điều 9 Nghị định 219/2025/NĐ-CP, cũng trước ít nhất 3 ngày làm việc). Hành vi không thông báo, thông báo không đúng thời hạn hoặc thông báo không đầy đủ nội dung bị xử phạt theo điểm a khoản 1 Điều 13 Nghị định 283/2026/NĐ-CP (xem mục 3.1).
Theo khoản 1 Điều 3 Nghị định 393/2026/NĐ-CP, di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp là trường hợp người lao động nước ngoài là nhà quản lý, giám đốc điều hành, chuyên gia đã được doanh nghiệp nước ngoài tuyển dụng trước đó ít nhất 12 tháng liên tục trước khi vào Việt Nam, di chuyển tạm thời từ doanh nghiệp nước ngoài sang hiện diện thương mại của doanh nghiệp nước ngoài đó đã thành lập trên lãnh thổ Việt Nam. Trường hợp nhà đầu tư, thành viên góp vốn được miễn giấy phép lao động được phân tích tại bài Miễn giấy phép lao động cho nhà đầu tư, thành viên góp vốn.
4.2. Các mốc thời hạn nộp hồ sơ và thông báo
Nghị định 393/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 05/12/2026, quy định các mốc thời hạn nộp hồ sơ và thông báo sau đây.
Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép lao động nộp trước ít nhất 10 ngày làm việc nhưng không quá 60 ngày tính đến ngày người lao động nước ngoài dự kiến làm việc (khoản 1 Điều 23); hồ sơ đề nghị cấp giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động cũng theo thời hạn này (khoản 1 Điều 10). Thông báo đối với trường hợp không phải làm thủ tục cấp giấy xác nhận gửi trước ít nhất 03 ngày làm việc, tính từ ngày dự kiến bắt đầu làm việc (khoản 4 Điều 10). Hồ sơ đề nghị gia hạn giấy phép lao động nộp trước ít nhất 10 ngày làm việc nhưng không quá 90 ngày tính đến ngày hết hạn giấy phép lao động (khoản 1 Điều 29).
Khi giấy phép lao động hết hiệu lực theo các khoản 2, 3, 4, 5, 6 và 7 Điều 156 Bộ luật Lao động, trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày giấy phép lao động hết hiệu lực, người sử dụng lao động thu hồi giấy phép lao động để nộp lại cho cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép lao động kèm theo văn bản báo cáo trường hợp thu hồi (khoản 1 Điều 31, khoản 1 Điều 32 Nghị định 393/2026/NĐ-CP).
Đến hết ngày 04/12/2026, các mốc theo Nghị định 219/2025/NĐ-CP vẫn được áp dụng. Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép lao động nộp trong thời hạn 60 ngày nhưng không ít hơn 10 ngày tính đến ngày người lao động nước ngoài dự kiến làm việc (khoản 1 Điều 22); hồ sơ đề nghị cấp giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động nộp trong thời hạn 60 ngày và không ít hơn 10 ngày tính đến ngày đó (khoản 1 Điều 9). Hồ sơ đề nghị gia hạn giấy phép lao động nộp trước ít nhất 10 ngày nhưng không quá 45 ngày trước khi hết hạn giấy phép lao động (khoản 1 Điều 28). Khi giấy phép lao động hết hiệu lực theo các khoản 2, 3, 4, 5, 6 và 7 Điều 156 Bộ luật Lao động, người sử dụng lao động thu hồi giấy phép lao động để nộp lại trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày giấy phép lao động hết hiệu lực (khoản 1 Điều 30, khoản 1 Điều 31). Hồ sơ người sử dụng lao động đã nộp trước ngày 05/12/2026 tiếp tục được giải quyết theo Nghị định 219/2025/NĐ-CP (khoản 2 Điều 35 Nghị định 393/2026/NĐ-CP).
Doanh nghiệp đang có lao động nước ngoài và chưa chắc về tình trạng giấy phép lao động hiện tại nên liên hệ Luật Sư Tiếng Trung để được rà soát và tư vấn cụ thể.
4.3. Kết luận
Người nước ngoài làm việc không có giấy phép lao động bị phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng, kèm hình thức xử phạt bổ sung là trục xuất (khoản 3, điểm b khoản 6 Điều 13 Nghị định 283/2026/NĐ-CP); người bị trục xuất chưa quá 03 năm thuộc trường hợp chưa cho nhập cảnh (khoản 5 Điều 21 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam). Người sử dụng lao động bị phạt tiền theo số người vi phạm (khoản 5 Điều 13).
Nếu Quý doanh nghiệp cần tư vấn về quy trình xin cấp, gia hạn giấy phép lao động hoặc xác nhận trường hợp không thuộc diện cấp giấy phép cho lao động nước ngoài, đội ngũ Luật Sư Tiếng Trung sẵn sàng hỗ trợ kịp thời. Liên hệ qua hotline 0912 085 076, email luatsutiengtrung.vn@gmail.com hoặc đến trực tiếp tại Số 29 Đường 55, An Khánh (Thảo Điền, Thủ Đức), Tp.HCM.
4.4. Hỗ trợ từ Luật sư Tiếng Trung
Nếu Quý doanh nghiệp cần rà soát hồ sơ hoặc trao đổi về vấn đề nêu trong bài, đội ngũ Luật sư Tiếng Trung có thể hỗ trợ và làm việc trực tiếp bằng tiếng Trung; xem thêm tại dịch vụ tư vấn đầu tư.
5. Câu hỏi thường gặp
5.1. Người nước ngoài làm việc không có giấy phép lao động bị phạt bao nhiêu tiền?
15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng. Điểm a khoản 3 Điều 13 Nghị định 283/2026/NĐ-CP áp dụng mức này cho người lao động nước ngoài làm việc nhưng không có giấy phép lao động hoặc không có giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động.
5.2. Người nước ngoài làm việc không có giấy phép lao động có bị trục xuất không?
Có. Điểm b khoản 6 Điều 13 Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định trục xuất người lao động nước ngoài khi vi phạm khoản 3 và khoản 4 Điều này. Khoản 2 Điều 153 Bộ luật Lao động 2019 cũng quy định người lao động nước ngoài không có giấy phép lao động bị buộc xuất cảnh hoặc trục xuất.
5.3. Bị trục xuất thì sau bao lâu mới được xem xét nhập cảnh lại Việt Nam?
03 năm. Theo khoản 5 Điều 21 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam năm 2014, người bị trục xuất chưa quá 03 năm kể từ ngày quyết định trục xuất có hiệu lực thuộc trường hợp chưa cho nhập cảnh; với người bị buộc xuất cảnh, khoản 6 quy định 06 tháng.
5.4. Doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài không có giấy phép lao động bị phạt bao nhiêu?
60.000.000 đồng đến 150.000.000 đồng tùy số người vi phạm. Khoản 5 Điều 13 Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định mức từ 30.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng đối với cá nhân; theo khoản 1 Điều 7, mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.
5.5. Dùng giấy phép lao động đã hết hiệu lực có bị xử phạt không?
Có. Điểm b khoản 3 Điều 13 Nghị định 283/2026/NĐ-CP phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với người lao động nước ngoài sử dụng giấy phép lao động đã hết hiệu lực. Người sử dụng lao động có lao động dùng giấy phép đã hết hạn bị phạt theo khoản 5 Điều 13.
5.6. Sử dụng lao động nước ngoài không đúng nội dung ghi trên giấy phép lao động bị phạt thế nào?
5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng với mỗi người lao động, tối đa không quá 75.000.000 đồng, theo điểm a khoản 2 Điều 13 Nghị định 283/2026/NĐ-CP. Đây là mức đối với cá nhân; theo khoản 1 Điều 7, mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần.
5.7. Nghị định 12/2022/NĐ-CP còn áp dụng để xử phạt vi phạm về lao động nước ngoài không?
Không. Từ ngày 10/9/2026, Nghị định 283/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 12/2022/NĐ-CP. Hành vi làm việc không có giấy phép lao động và hành vi sử dụng lao động nước ngoài không có giấy phép lao động nay bị xử phạt theo khoản 3 và khoản 5 Điều 13 Nghị định 283/2026/NĐ-CP.
Đồng hành cùng doanh nghiệp Việt – Trung
Đội ngũ Luật sư Tiếng Trung – Công ty Luật TNHH Phong Gia tư vấn trực tiếp bằng tiếng Trung, đồng hành cùng doanh nghiệp từ đàm phán, soạn thảo hợp đồng đến giải quyết tranh chấp.
📞 0912 085 076
🌐 luatsutiengtrung.vn
*Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính tham khảo và không được xem là ý kiến tư vấn pháp lý cho bất kỳ vụ việc cụ thể nào. Để biết thêm chi tiết, hãy liên hệ Luật sư!




