CÔNG TY LUẬT TNHH PHONG GIA

Luật Đất đai 2024 với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài: những thay đổi cần nắm

Luật Đất đai 2024 với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có điểm cốt lõi: tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là người sử dụng đất theo Điều 4 và được định nghĩa tại khoản 46 Điều 3 Luật Đất đai 2024 (hiệu lực từ 01/8/2024). Nhà nước cho thuê đất trả tiền một lần hoặc hằng năm (khoản 1 Điều 120); người thuê lại đất trong khu công nghiệp có quyền, nghĩa vụ theo khoản 5 Điều 202. Bài viết trình bày chủ thể, hình thức sử dụng đất, bảng giá đất từ ngày 01/01/2026 và lưu ý khi nhận chuyển nhượng dự án.

1. Vị thế của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trong Luật Đất đai 2024

Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là người sử dụng đất, được định nghĩa tại khoản 46 Điều 3 Luật Đất đai 2024.

Luật Đất đai 2024 với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là một trong những chủ đề pháp lý đáng chú ý nhất của đợt cải cách đất đai lần này. Từ khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực ngày 01/8/2024, khung pháp lý điều chỉnh quyền tiếp cận đất đai của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã thay đổi ở nhiều điểm căn bản, từ cách xác định đối tượng sử dụng đất, hình thức giao đất, thuê đất, đến quyền trong khu công nghiệp và giao dịch nhận chuyển nhượng. Hiểu đúng những thay đổi này là điều kiện để doanh nghiệp FDI xây dựng chiến lược đầu tư đất đai phù hợp và tránh rủi ro pháp lý khi triển khai.

Luật Đất đai 2024 với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài: phân tích những thay đổi trọng yếu
Luật Đất đai 2024 điều chỉnh toàn diện quyền và nghĩa vụ sử dụng đất của tổ chức kinh tế có vốn nước ngoài

1.1. Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trong Luật Đất đai 2024 là gì?

Luật Đất đai 2024 đưa ra định nghĩa riêng cho nhóm người sử dụng đất này. Khoản 46 Điều 3 Luật Đất đai 2024 quy định:

“46. Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là tổ chức kinh tế phải đáp ứng điều kiện và thực hiện thủ tục đầu tư quy định đối với nhà đầu tư nước ngoài theo quy định của Luật Đầu tư để thực hiện dự án có sử dụng đất.”

Như vậy, tư cách “tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài” trong pháp luật đất đai được xác định theo việc tổ chức đó có phải đáp ứng điều kiện và thủ tục đầu tư như nhà đầu tư nước ngoài hay không, chứ không đơn thuần dựa vào việc có thành viên, cổ đông nước ngoài. Doanh nghiệp cần xác định đúng tư cách pháp lý của mình trước khi thực hiện bất kỳ thủ tục đất đai nào.

1.2. Mở rộng quyền tiếp cận đất đai cho người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài

Luật Đất đai 2024 ghi nhận người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài là một nhóm người sử dụng đất riêng (khoản 6 Điều 4), với các quyền cụ thể. Điểm h khoản 1 Điều 28 quy định người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài “được phép nhập cảnh vào Việt Nam được mua, thuê mua nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở, nhận quyền sử dụng đất ở trong dự án phát triển nhà ở”, cùng các quyền khác về thừa kế, tặng cho theo quy định.

Quyền của người nước ngoài (không phải người gốc Việt Nam) được phân tích riêng tại bài Người Trung Quốc có được mua đất ở Việt Nam không và các quy định cần biết. Rủi ro khi nhờ người Việt Nam đứng tên mua đất thay được phân tích tại bài Nhờ người Việt đứng tên mua đất.

2. Những thay đổi trọng yếu về hình thức sử dụng đất cho doanh nghiệp FDI

Nhà nước cho thuê đất thu tiền một lần hoặc hằng năm (khoản 1 Điều 120 Luật Đất đai 2024); thuê lại đất khu công nghiệp theo Điều 202.

2.1. Hình thức giao đất, thuê đất thực hiện dự án đầu tư

Theo khoản 1 Điều 120 Luật Đất đai 2024, Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê hoặc thu tiền thuê đất hằng năm đối với các trường hợp không thuộc trường hợp quy định tại Điều 118 và Điều 119. Riêng dự án nhà ở thương mại, khoản 3 Điều 119 Luật Đất đai 2024 quy định:

“3. Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được giao đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại theo quy định của pháp luật về nhà ở; sử dụng đất do nhận chuyển nhượng dự án bất động sản theo quy định của pháp luật về kinh doanh bất động sản thuộc trường hợp Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất.”

Như vậy, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất để thực hiện dự án nhà ở thương mại.

Khoản 2 Điều 120 liệt kê các trường hợp Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê, trong đó có sử dụng đất khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu công nghệ cao (điểm b); các trường hợp này nếu có nhu cầu thì được trả tiền thuê đất hằng năm (điểm b khoản 3 Điều 120). Quyền của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài theo từng hình thức trả tiền được quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 41.

2.2. Thuê lại đất trong khu công nghiệp có những quyền gì?

Với doanh nghiệp FDI thuê lại đất gắn với kết cấu hạ tầng trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp, quyền và nghĩa vụ phụ thuộc vào hình thức trả tiền thuê lại. Khoản 5 Điều 202 Luật Đất đai 2024 quy định:

“5. Người thuê lại đất gắn với kết cấu hạ tầng trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp có các quyền và nghĩa vụ sau đây:

a) Trường hợp thuê lại đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê thì có các quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều 33 của Luật này;

b) Trường hợp thuê lại đất trả tiền thuê đất hằng năm thì có các quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều 34 của Luật này.”

Hình thức thuê lại lại phụ thuộc vào hình thức mà chủ đầu tư hạ tầng đã thuê của Nhà nước: theo khoản 3 Điều 202, phần diện tích chủ đầu tư thuê trả tiền hằng năm chỉ được cho thuê lại theo hình thức trả tiền hằng năm, còn phần thuê trả tiền một lần thì được cho thuê lại theo cả hai hình thức. Luật cũng cho phép chủ đầu tư hạ tầng chuyển từ thuê trả tiền hằng năm sang trả tiền một lần cho toàn bộ hoặc từng phần diện tích. Doanh nghiệp FDI nên kiểm tra kỹ điểm này trước khi ký hợp đồng thuê lại; quy trình cụ thể được phân tích tại bài Thuê đất Khu công nghiệp nhà đầu tư nước ngoài: Quy định và thủ tục.

2.3. Quy định mới về việc nhận quyền sử dụng đất thông qua mua bán tài sản, dự án

Một thay đổi đáng chú ý liên quan đến nhận quyền sử dụng đất thông qua giao dịch vốn. Điểm d khoản 1 Điều 28 Luật Đất đai 2024 quy định tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài “được nhận chuyển nhượng vốn đầu tư là giá trị quyền sử dụng đất theo quy định của Chính phủ”. Chi tiết về cơ chế này được hướng dẫn tại các nghị định thi hành Luật Đất đai, nên doanh nghiệp cần đối chiếu văn bản hướng dẫn trước khi cấu trúc giao dịch.

Vì vậy, giao dịch M&A liên quan đến doanh nghiệp đang có quyền sử dụng đất chịu sự điều chỉnh của Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư và cả pháp luật đất đai. Bên nhận chuyển nhượng cần rà soát kỹ hiện trạng pháp lý đất đai của doanh nghiệp mục tiêu trước khi hoàn tất giao dịch, nhất là hình thức thuê đất và các hạn chế về chuyển nhượng, thế chấp đang tồn tại.

Hình thức sử dụng đất và quyền của doanh nghiệp FDI theo Luật Đất đai 2024
Quy định về hình thức sử dụng đất dự án FDI 2024 có nhiều điểm mới cần nắm rõ trước khi triển khai

3. Tác động của Luật Đất đai 2024 đến hoạt động đầu tư nước ngoài

Đất được giao, cho thuê theo Điều 124 đến 126 Luật Đất đai 2024; từ 01/01/2026 Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định bảng giá đất.

3.1. Thuận lợi trong việc tiếp cận quỹ đất sạch

Luật Đất đai 2024 quy định ba cách giao đất, cho thuê đất: không đấu giá quyền sử dụng đất, không đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư (Điều 124); thông qua đấu giá quyền sử dụng đất (Điều 125); thông qua đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư có sử dụng đất (Điều 126).

3.2. Bảng giá đất áp dụng từ ngày 01/01/2026 do ai quyết định?

Về bảng giá đất, khoản 3 Điều 159 Luật Đất đai 2024 quy định:

“3. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xây dựng, trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định bảng giá đất lần đầu để công bố và áp dụng từ ngày 01 tháng 01 năm 2026. Hằng năm, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm trình Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung bảng giá đất để công bố và áp dụng từ ngày 01 tháng 01 của năm tiếp theo. (…)”

Từ ngày 01/01/2026, Nghị quyết số 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội quy định Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định bảng giá đất, công bố và áp dụng từ ngày 01/01/2026; sửa đổi, bổ sung bảng giá đất khi cần thiết (khoản 3 Điều 7). Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định ban hành hệ số điều chỉnh giá đất áp dụng từ ngày 01 tháng 01 hằng năm (khoản 2 Điều 8). Trường hợp Nghị quyết này và các luật khác có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì thực hiện theo quy định của Nghị quyết (khoản 3 Điều 13).

Bảng giá đất là một trong các căn cứ để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất khi Nhà nước giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất (khoản 1 Điều 7 Nghị quyết số 254/2025/QH15).

3.3. Cơ chế xử lý đối với các dự án đang triển khai dở dang (điều khoản chuyển tiếp)

Quy định chuyển tiếp của Luật Đất đai 2024 nằm tại các Điều 253 đến 260.

Về chuyển đổi hình thức trả tiền thuê đất, khoản 1 Điều 30 cho phép tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đang thuê đất trả tiền hằng năm, nếu thuộc trường hợp được thuê đất trả tiền một lần, được lựa chọn chuyển sang trả tiền một lần cho thời gian thuê đất còn lại và phải xác định lại giá đất để tính tiền thuê đất tại thời điểm có quyết định cho phép chuyển. Theo khoản 2 Điều 30, tổ chức đang thuê đất trả tiền một lần được lựa chọn chuyển sang trả tiền hằng năm; tiền thuê đất đã nộp được khấu trừ vào tiền thuê đất hằng năm phải nộp theo quy định của Chính phủ.

3.4. Tình huống giả định

(Tình huống giả định) Một công ty có nhà đầu tư Trung Quốc nắm giữ 100% vốn điều lệ thuê lại 2 ha đất gắn với kết cấu hạ tầng trong một khu công nghiệp. Chủ đầu tư hạ tầng thuê phần diện tích này của Nhà nước theo hình thức trả tiền thuê đất hằng năm, nên chỉ có quyền cho thuê lại theo hình thức trả tiền thuê đất hằng năm (khoản 3 Điều 202 Luật Đất đai 2024). Công ty thuê lại đất trả tiền hằng năm có các quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều 34 (điểm b khoản 5 Điều 202), trong đó có quyền thế chấp tài sản thuộc sở hữu của mình gắn liền với đất. Nếu chủ đầu tư hạ tầng chuyển phần diện tích này sang thuê đất trả tiền một lần thì được cho thuê lại theo hình thức trả tiền một lần; khi đó công ty thuê lại có các quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều 33 (điểm a khoản 5 Điều 202).

4. Lưu ý thực tế cho doanh nghiệp nước ngoài khi triển khai dự án

Thuê đất trả tiền một lần được chuyển nhượng, cho thuê lại, thế chấp quyền sử dụng đất (khoản 3 Điều 41 Luật Đất đai 2024).

4.1. Rà soát lại hình thức trả tiền thuê đất để tối ưu dòng tiền

Tiếp cận đất đai theo Luật Đất đai 2024 đòi hỏi doanh nghiệp có vốn nước ngoài cân nhắc kỹ hơn về hình thức trả tiền thuê đất ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án. Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thuê đất trả tiền một lần cho cả thời gian thuê có quyền chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại và thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản thuộc sở hữu của mình gắn liền với đất (điểm b, c, d khoản 3 Điều 41 Luật Đất đai 2024).

Trường hợp thuê đất trả tiền hằng năm, tổ chức này được thế chấp, góp vốn, bán, cho thuê tài sản thuộc sở hữu của mình gắn liền với đất (điểm b, c, d, đ khoản 2 Điều 41). Doanh nghiệp nên lập bảng so sánh chi tiết hai phương án dựa trên mục tiêu tài chính dài hạn, thay vì chỉ nhìn vào chi phí trước mắt.

4.2. Cẩn trọng trong các giao dịch nhận chuyển nhượng dự án có sử dụng đất

Khi thực hiện giao dịch M&A hoặc nhận chuyển nhượng dự án có sử dụng đất, doanh nghiệp FDI cần thẩm định pháp lý đất đai đầy đủ, gồm xác nhận hình thức sử dụng đất hiện tại, tình trạng giấy chứng nhận, nghĩa vụ tài chính còn tồn tại, các hạn chế về chuyển nhượng và thế chấp, cùng các vi phạm hành chính về đất đai nếu có.

Đặc biệt, khi giao dịch khiến doanh nghiệp trở thành tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài theo khoản 46 Điều 3, cần kiểm tra doanh nghiệp có còn đủ điều kiện tiếp tục sử dụng đất theo hình thức hiện tại và có quyền nhận chuyển nhượng tương ứng theo Điều 28 hay không. Bỏ sót bước này có thể dẫn đến vi phạm về đất đai và ảnh hưởng đến tính hợp lệ của giao dịch.

4.3. Hỗ trợ từ Luật sư Tiếng Trung

Thủ tục đất đai cho tổ chức kinh tế có vốn nước ngoài theo Luật Đất đai 2024 có nhiều điểm mới và vẫn đang được hướng dẫn chi tiết.

Doanh nghiệp FDI nên tham vấn luật sư chuyên về đất đai trước khi lựa chọn hình thức thuê đất và ký hợp đồng với cơ quan Nhà nước hoặc chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, khi đàm phán và thẩm định giao dịch M&A hoặc nhận chuyển nhượng dự án có đất, khi dự án đang triển khai có thể chịu ảnh hưởng của điều khoản chuyển tiếp, và trước khi thế chấp quyền sử dụng đất hoặc tài sản gắn liền với đất tại tổ chức tín dụng.

Mỗi sai sót trong giai đoạn này đều có thể kéo theo chi phí khắc phục lớn hơn nhiều so với chi phí tư vấn ngay từ đầu. Luật Đất đai 2024 với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là lĩnh vực đòi hỏi kết hợp giữa kiến thức pháp lý và kinh nghiệm xử lý hồ sơ thực tế.

Nếu doanh nghiệp đang cần rà soát pháp lý đất đai, chuẩn bị hồ sơ dự án hoặc tìm hiểu thêm về quyền sử dụng đất của doanh nghiệp FDI theo luật mới, đội ngũ tư vấn tại Luật Sư Tiếng Trung sẵn sàng hỗ trợ trực tiếp, minh bạch về phạm vi công việc và chi phí ngay từ buổi trao đổi đầu tiên.

Nếu Quý doanh nghiệp cần rà soát hồ sơ hoặc trao đổi về vấn đề nêu trong bài, đội ngũ Luật sư Tiếng Trung có thể hỗ trợ và làm việc trực tiếp bằng tiếng Trung; xem thêm tại dịch vụ luật sư đất đai.

5. Câu hỏi thường gặp

5.1. Luật Đất đai 2024 có hiệu lực từ ngày nào?

01/8/2024, trừ Điều 190 và Điều 248 có hiệu lực từ ngày 01/4/2024 (Điều 252 Luật Đất đai 2024, sửa đổi bởi Luật số 43/2024/QH15).

5.2. Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài theo Luật Đất đai 2024 là gì?

Là tổ chức kinh tế phải đáp ứng điều kiện và thực hiện thủ tục đầu tư quy định đối với nhà đầu tư nước ngoài theo quy định của Luật Đầu tư để thực hiện dự án có sử dụng đất (khoản 46 Điều 3 Luật Đất đai 2024).

5.3. Doanh nghiệp FDI có được Nhà nước giao đất để làm dự án nhà ở thương mại không?

Có. Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được giao đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại theo quy định của pháp luật về nhà ở, thuộc trường hợp Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất (khoản 3 Điều 119 Luật Đất đai 2024).

5.4. Doanh nghiệp FDI thuê lại đất khu công nghiệp trả tiền hằng năm có những quyền gì?

Có các quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều 34 Luật Đất đai 2024; trường hợp thuê lại đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê thì có các quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều 33 (khoản 5 Điều 202).

5.5. Bảng giá đất áp dụng từ ngày 01/01/2026 do cơ quan nào quyết định?

Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định bảng giá đất, công bố và áp dụng từ ngày 01/01/2026; sửa đổi, bổ sung bảng giá đất khi cần thiết (khoản 3 Điều 7 Nghị quyết số 254/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026).

5.6. Doanh nghiệp FDI đang thuê đất trả tiền hằng năm có được chuyển sang trả tiền một lần không?

Có, nếu thuộc trường hợp được Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê; khi chuyển phải xác định lại giá đất để tính tiền thuê đất tại thời điểm có quyết định cho phép chuyển (khoản 1 Điều 30 Luật Đất đai 2024).

Đồng hành cùng doanh nghiệp Việt – Trung

Đội ngũ Luật sư Tiếng Trung – Công ty Luật TNHH Phong Gia tư vấn trực tiếp bằng tiếng Trung, đồng hành cùng doanh nghiệp từ đàm phán, soạn thảo hợp đồng đến giải quyết tranh chấp.

📞 0912 085 076

🌐 luatsutiengtrung.vn

*Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính tham khảo và không được xem là ý kiến tư vấn pháp lý cho bất kỳ vụ việc cụ thể nào. Để biết thêm chi tiết, hãy liên hệ Luật sư!

Chia sẻ:
Facebook
Email
X

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Tài khoản vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài theo Thông tư 38/2026/TT-NHNN
Tài khoản vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài theo Thông tư 38/2026/TT-NHNN: ai phải mở, giao dịch nào bắt buộc đi qua tài khoản, cách mở, đóng tài khoản và mức phạt khi làm sai.
Văn phòng đại diện hay công ty con tại Việt Nam cho doanh nghiệp Trung Quốc
So sánh văn phòng đại diện, chi nhánh và công ty con của doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam: quyền kinh doanh, thủ tục cấp phép, thời hạn và mức phạt khi văn phòng đại diện làm sai chức năng.
Thẩm định pháp lý nhà xưởng trước khi mua: danh mục cần kiểm tra
Danh mục hồ sơ cần kiểm tra trước khi mua nhà xưởng tại Việt Nam: Giấy chứng nhận, thời hạn và hình thức thuê đất, giấy phép xây dựng, hoàn công, phòng cháy chữa cháy, môi trường, kèm quy định riêng cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
Kết hôn với người Trung Quốc – nhẫn cưới, chữ song hỷ và sách luật, Luật sư Tiếng Trung
Bên Trung Quốc phải đáp ứng điều kiện kết hôn của cả luật Trung Quốc và luật Việt Nam. Bài nêu hồ sơ, nơi đăng ký, chứng nhận Apostille và mức phạt theo Nghị định 109/2026/NĐ-CP.

đặt lịch tư vấn

Chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe và đồng hành cùng bạn 24/7. Hãy chọn phương thức thuận tiện nhất để kết nối với đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi.

Tượng nữ thần công lý – Luật sư Tiếng Trung
Tranh thủy mặc núi non
扫码添加微信:anfa336688(Luật sư Tiếng Trung)
微信号:anfa336688