Công nhận bản án Trung Quốc tại Việt Nam được điều chỉnh bởi Hiệp định tương trợ tư pháp về các vấn đề dân sự và hình sự giữa Việt Nam và Trung Quốc năm 1998 và Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Bài viết trình bày phạm vi quyết định được công nhận, hồ sơ, Tòa án có thẩm quyền, thời hạn gửi đơn và các trường hợp không được công nhận, kèm điều khoản cụ thể.
1. Cơ sở pháp lý về công nhận bản án Trung Quốc tại Việt Nam
Hiệp định tương trợ tư pháp Việt – Trung năm 1998 (khoản 1 Điều 15) và điểm a khoản 1 Điều 423 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

1.1. Hiệp định tương trợ tư pháp về các vấn đề dân sự và hình sự 1998
Hiệp định tương trợ tư pháp về các vấn đề dân sự và hình sự giữa Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Cộng hòa nhân dân Trung Hoa, ký kết năm 1998, có quy định về công nhận và thi hành quyết định của Tòa án. Khoản 1 Điều 15 Hiệp định quy định:
“1. Bên ký kết này sẽ công nhận và cho thi hành trên lãnh thổ nước mình các quyết định sau đây được tuyên trên lãnh thổ của Bên ký kết kia, theo những điều kiện quy định tại Hiệp định này:
1) Các quyết định của Toà án về các vấn đề dân sự;
2) Các quyết định của Toà án về việc bồi thường thiệt hại dân sự trong bản án hình sự;
3) Các quyết định của trọng tài.”
Theo khoản 2 Điều 19 Hiệp định, Tòa án của Bên ký kết được yêu cầu chỉ cần xác định rằng các điều kiện quy định trong Hiệp định đã được tuân thủ, mà không xem xét nội dung của quyết định đó. Theo Điều 20 Hiệp định, quyết định của Tòa án của Bên ký kết này đã được Tòa án của Bên ký kết kia công nhận và cho thi hành thì có hiệu lực pháp luật như quyết định của Tòa án của Bên ký kết kia. Với phán quyết của trọng tài Trung Quốc, cơ chế công nhận theo Công ước New York được trình bày tại bài Công nhận phán quyết trọng tài nước ngoài tại Việt Nam.
1.2. Mối quan hệ giữa Bộ luật Tố tụng dân sự Việt Nam và Hiệp định song phương
Theo điểm a khoản 1 Điều 423 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, bản án, quyết định về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động của Tòa án nước ngoài được quy định tại điều ước quốc tế mà nước đó và Việt Nam là thành viên được xem xét công nhận và cho thi hành tại Việt Nam.
Khoản 1 Điều 19 Hiệp định quy định Bên ký kết này áp dụng pháp luật của nước mình trong việc công nhận và thi hành quyết định của Tòa án của Bên ký kết kia. Tại Việt Nam, thủ tục xét đơn yêu cầu công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài quy định tại Chương XXXVI Bộ luật Tố tụng dân sự.
2. Điều kiện và quy trình công nhận bản án, quyết định của Tòa án Trung Quốc
Quyết định dân sự của Tòa án được công nhận theo khoản 1 Điều 15 Hiệp định; đơn gửi trong 03 năm (Điều 432 Bộ luật Tố tụng dân sự).
2.1. Những quyết định nào của Tòa án Trung Quốc được công nhận?
Theo khoản 1 Điều 15 Hiệp định (trích tại mục 1.1), các quyết định được công nhận và cho thi hành gồm quyết định của Tòa án về các vấn đề dân sự, quyết định của Tòa án về việc bồi thường thiệt hại dân sự trong bản án hình sự và quyết định của trọng tài. Theo khoản 2 Điều 15, “các quyết định của Tòa án” ở Cộng hòa nhân dân Trung Hoa bao gồm phán quyết, tài định và biên bản hòa giải của Tòa án.
Về quyết định của Trọng tài, Điều 21 Hiệp định quy định:
“Bên ký kết này sẽ công nhận và thi hành các quyết định của Trọng tài được tuyên trên lãnh thổ của Bên ký kết kia phù hợp với công ước về công nhận và thi hành quyết định của Trọng tài nước ngoài ký tại Niu- oóc ngày 10 tháng 6 năm 1958.”
Tại Việt Nam, phán quyết của Trọng tài nước ngoài được xem xét công nhận và cho thi hành theo Điều 424 Bộ luật Tố tụng dân sự.
2.2. Hồ sơ gồm những gì và có phải hợp pháp hóa lãnh sự không?
Hồ sơ được quy định tại Điều 16 Hiệp định:
“1. Đơn yêu cầu công nhận và thi hành quyết định của Toà án có thể do các bên đương sự gửi trực tiếp cho Toà án có thẩm quyền để công nhận và thi hành quyết định hoặc do Toà án có thẩm quyền của Bên ký kết kia để công nhận và thi hành quyết định, theo cách thức được quy định tại Điều 4 của Hiệp định này.
2. Ngoài việc phải tuân theo các quy định tại Điều 7 của Hiệp định này, Đơn yêu cầu công nhận và thi hành quyết định của Toà án còn phải được gửi kèm theo:
1) Bản sao quyết định đầy đủ đã được chứng thực và những giấy tờ xác nhận quyết định đó đã có hiệu lực của pháp luật;
2) Trong trường hợp đã được tuyên vắng mặt, thì phải có tài liệu lý giải việc bên phải thi hành vắng mặt đã được triệu tập theo đúng quy định của pháp luật;
3) Tài liệu hoặc bản mô tả để xác nhận bên đương sự không có năng lực hành vi nhưng đã có đại diện hợp thức.”
Theo điểm 2) khoản 2 Điều 16, trường hợp quyết định đã được tuyên vắng mặt thì phải có tài liệu lý giải việc bên phải thi hành vắng mặt đã được triệu tập theo đúng quy định của pháp luật.
Khoản 1 Điều 478 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định Tòa án Việt Nam công nhận giấy tờ, tài liệu do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền nước ngoài lập, cấp, xác nhận khi giấy tờ, tài liệu và bản dịch tiếng Việt có công chứng, chứng thực đã được hợp pháp hóa lãnh sự, hoặc khi được miễn hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định của pháp luật Việt Nam hoặc điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Về miễn hợp pháp hóa, Điều 29 Hiệp định quy định:
“Trong khi thực hiện Hiệp định này, các giấy tờ và bản dịch do Toà án hoặc cơ quan có thẩm quyền của hai Bên ký kết lập hoặc xác nhận, có chữ ký và đóng dấu chính thức không phải hợp pháp hoá dưới bất cứ hình thức nào.”
Điều 29 áp dụng đối với giấy tờ và bản dịch do Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền của hai Bên ký kết lập hoặc xác nhận, có chữ ký và đóng dấu chính thức.
Từ ngày 11/9/2026, giấy tờ công của Trung Quốc (Đại lục, Hồng Kông, Ma Cao) đã được cấp chứng nhận Apostille được miễn hợp pháp hóa lãnh sự khi sử dụng tại Việt Nam (khoản 2 Điều 25 Nghị định 293/2026/NĐ-CP; Phụ lục I kèm theo Công văn số 7751/BNG-LS ngày 03/9/2026 của Bộ Ngoại giao về triển khai thực hiện Công ước Apostille); giấy tờ đã được hợp pháp hóa lãnh sự trước ngày này tiếp tục có giá trị sử dụng (điểm a khoản 2 Điều 36 Nghị định 293/2026/NĐ-CP).
2.3. Nộp đơn ở đâu và Tòa án xét đơn trong bao lâu?
Về nơi nộp đơn, khoản 1 Điều 432 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định:
“1. Trong thời hạn 03 năm, kể từ ngày bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài có hiệu lực pháp luật, người được thi hành, người có quyền, lợi ích hợp pháp liên quan hoặc người đại diện hợp pháp của họ có quyền gửi đơn đến Bộ Tư pháp Việt Nam theo quy định của điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước có Tòa án đã ra bản án, quyết định cùng là thành viên hoặc Tòa án Việt Nam có thẩm quyền quy định tại Bộ luật này để yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự đó.”
Theo Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự được sửa đổi bởi Luật số 85/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2025), Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết yêu cầu này. Về lãnh thổ, điểm d khoản 2 Điều 39 quy định Tòa án nơi người phải thi hành cư trú, làm việc nếu là cá nhân, nơi người phải thi hành có trụ sở nếu là cơ quan, tổ chức, hoặc nơi có tài sản liên quan đến việc thi hành bản án, quyết định của Tòa án nước ngoài có thẩm quyền giải quyết.
Khoản 4 Điều 438 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định khi xem xét đơn yêu cầu công nhận và cho thi hành, Hội đồng không được xét xử lại vụ án đã được Tòa án nước ngoài ra bản án, quyết định; Tòa án chỉ được kiểm tra, đối chiếu bản án, quyết định, giấy tờ, tài liệu kèm theo đơn yêu cầu với các quy định của Bộ luật này, các quy định khác có liên quan của pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu là 04 tháng kể từ ngày thụ lý (khoản 3 Điều 437). Đương sự có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định công nhận và cho thi hành hoặc không công nhận (khoản 1 Điều 442); theo Điều 426 (được sửa đổi bởi Luật số 85/2025/QH15), Tòa án nhân dân cấp tỉnh xét lại.
3. Giới hạn thực tế và các trường hợp bị từ chối công nhận
Bản án không được công nhận khi thuộc các trường hợp tại Điều 439 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và Điều 17 Hiệp định.

Các trường hợp không được công nhận và cho thi hành tại Việt Nam quy định tại Điều 439 Bộ luật Tố tụng dân sự, trong đó có:
“1. Bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài không đáp ứng được một trong các điều kiện để được công nhận quy định tại điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.
2. Bản án, quyết định dân sự chưa có hiệu lực pháp luật theo quy định của pháp luật của nước có Tòa án đã ra bản án, quyết định đó.
3. Người phải thi hành hoặc người đại diện hợp pháp của người đó đã vắng mặt tại phiên tòa của Tòa án nước ngoài do không được triệu tập hợp lệ hoặc văn bản của Tòa án nước ngoài không được tống đạt cho họ trong một thời hạn hợp lý theo quy định của pháp luật của nước có Tòa án nước ngoài đó để họ thực hiện quyền tự bảo vệ.
4. Tòa án nước đã ra bản án, quyết định không có thẩm quyền giải quyết vụ việc dân sự đó theo quy định tại Điều 440 của Bộ luật này.
(…)
8. Việc công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài tại Việt Nam trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.”
3.1. Vi phạm nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam (Trật tự công cộng)
Căn cứ về nguyên tắc cơ bản của pháp luật được quy định tại khoản 8 Điều 439 Bộ luật Tố tụng dân sự: việc công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài tại Việt Nam trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam. Điều 17 Hiệp định dẫn chiếu Điều 9 Hiệp định; Điều 9 quy định:
“Tương trợ tư pháp có thể bị từ chối nếu Bên ký kết được yêu cầu xét thấy việc thực hiện yêu cầu gây phương hại đến chủ quyền, an ninh, trật tự công cộng hoặc những nguyên tắc cơ bản của pháp luật và những lợi ích cơ bản của nước mình. Bên ký kết được yêu cầu thông báo lý do từ chối cho Bên ký kết yêu cầu.”
3.2. Vấn đề thẩm quyền xét xử và tống đạt giấy tờ hợp lệ tại Trung Quốc
Các căn cứ từ chối còn lại được liệt kê tại Điều 17 Hiệp định:
“1. Nếu quyết định của Toà án chưa có hiệu lực thi hành hoặc không thể thi hành được theo quy định pháp luật của Bên ký kết ra quyết định.
2. Nếu quyết định được tuyên bởi Toà án không có thẩm quyền đối với vụ việc đó theo quy định tại Điều 18 của Hiệp định này.
3. Trong trường hợp quyết định được tuyên vắng mặt, nếu bên phải thi hành không được triệu tập theo đúng pháp luật hoặc bên không có năng lực hành vi không có đại diện hợp thức theo quy định của pháp luật của Bên ký kết ra quyết định.
4. Về cùng một vụ kiện giữa chính các bên đương sự mà trước đó đã có quyết định có hiệu lực pháp luật của Toà án của Bên ký kết được yêu cầu, hoặc các bên đương sự đã khởi kiện vụ án này trước Toà án của Bên ký kết được yêu cầu, hoặc đã có quyết định có hiệu lực pháp luật của Toà án nước thứ ba được toà án của Bên ký kết được yêu cầu công nhận và thi hành.”
Về thẩm quyền, khoản 1 Điều 18 Hiệp định quy định Tòa án của Bên ký kết ra quyết định được coi là có thẩm quyền đối với vụ việc trong các trường hợp, trong đó có: bị đơn có nơi thường trú hoặc tạm trú trên lãnh thổ của Bên ký kết đó tại thời điểm bắt đầu tiến hành trình tự tố tụng; bị đơn có cơ quan đại diện trên lãnh thổ của Bên ký kết đó; bị đơn đã chấp nhận một cách rõ ràng bằng văn bản về thẩm quyền của Tòa án; bị đơn tham gia tranh tụng mà không có ý kiến về thẩm quyền của Tòa án; tranh chấp về hợp đồng mà hợp đồng đã được ký kết trên lãnh thổ của Bên ký kết đó hoặc đã hay sẽ được thực hiện ở đó. Theo khoản 2 Điều 18, các quy định này không được xâm hại đến thẩm quyền xét xử riêng biệt được pháp luật của mỗi Bên ký kết quy định. Trong Bộ luật Tố tụng dân sự, căn cứ về thẩm quyền quy định tại khoản 4 Điều 439 và Điều 440.
Về triệu tập, tống đạt, khoản 3 Điều 439 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định không công nhận khi người phải thi hành hoặc người đại diện hợp pháp của người đó đã vắng mặt tại phiên tòa của Tòa án nước ngoài do không được triệu tập hợp lệ hoặc văn bản của Tòa án nước ngoài không được tống đạt cho họ trong một thời hạn hợp lý theo quy định của pháp luật của nước có Tòa án nước ngoài đó để họ thực hiện quyền tự bảo vệ.
3.3. Bản án chưa có hiệu lực pháp luật hoặc đang bị kháng cáo
Khoản 2 Điều 439 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định không công nhận bản án, quyết định dân sự chưa có hiệu lực pháp luật theo quy định của pháp luật của nước có Tòa án đã ra bản án, quyết định đó. Khoản 1 Điều 17 Hiệp định quy định việc công nhận và thi hành có thể bị từ chối nếu quyết định của Tòa án chưa có hiệu lực thi hành hoặc không thể thi hành được theo quy định pháp luật của Bên ký kết ra quyết định.
Theo điểm 1) khoản 2 Điều 16 Hiệp định, đơn yêu cầu phải được gửi kèm theo bản sao quyết định đầy đủ đã được chứng thực và những giấy tờ xác nhận quyết định đó đã có hiệu lực pháp luật. Thời hạn gửi đơn là 03 năm kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật (khoản 1 Điều 432, trích tại mục 2.3).
3.4. Tình huống giả định
(Tình huống giả định) Một bản án kinh doanh, thương mại của Tòa án Trung Quốc có hiệu lực pháp luật ngày 10/02/2026, buộc Công ty Y có trụ sở chính tại Việt Nam thanh toán tiền hàng. Bên được thi hành có 03 năm kể từ ngày bản án có hiệu lực, tức đến ngày 10/02/2029, để gửi đơn yêu cầu công nhận và cho thi hành (khoản 1 Điều 432 Bộ luật Tố tụng dân sự). Tòa án có thẩm quyền là Tòa án nhân dân khu vực nơi Công ty Y có trụ sở hoặc nơi có tài sản liên quan đến việc thi hành (Điều 35, điểm d khoản 2 Điều 39). Đơn phải kèm bản sao quyết định đầy đủ đã được chứng thực và giấy tờ xác nhận quyết định đó đã có hiệu lực pháp luật (điểm 1 khoản 2 Điều 16 Hiệp định). Thời hạn chuẩn bị xét đơn là 04 tháng kể từ ngày thụ lý (khoản 3 Điều 437); Hội đồng không xét xử lại vụ án (khoản 4 Điều 438).
4. Lưu ý quan trọng cho doanh nghiệp và cá nhân khi thực thi bản án
Người phải thi hành phải cư trú, làm việc, có trụ sở hoặc có tài sản tại Việt Nam (khoản 1 Điều 425 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015).
Phần này nêu điều kiện về nơi cư trú, trụ sở, tài sản của người phải thi hành và thủ tục thi hành sau khi có quyết định công nhận.
4.1. Điều kiện về nơi cư trú, trụ sở, tài sản của người phải thi hành
Khoản 1 Điều 425 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định người được thi hành hoặc người đại diện hợp pháp của họ có quyền yêu cầu Tòa án Việt Nam công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, nếu cá nhân phải thi hành cư trú, làm việc tại Việt Nam hoặc cơ quan, tổ chức phải thi hành có trụ sở chính tại Việt Nam hoặc tài sản liên quan đến việc thi hành có tại Việt Nam vào thời điểm yêu cầu. Bản án, quyết định được công nhận và cho thi hành tại Việt Nam được thi hành theo thủ tục thi hành án dân sự (khoản 1 Điều 427). Các bước thi hành án được trình bày tại bài Quy trình thu hồi nợ doanh nghiệp tại Việt Nam.
4.2. Kết luận
Công nhận bản án Trung Quốc tại Việt Nam thực hiện theo Hiệp định tương trợ tư pháp Việt Nam – Trung Quốc năm 1998 và Bộ luật Tố tụng dân sự 2015; đơn yêu cầu được gửi trong thời hạn 03 năm kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật (khoản 1 Điều 432). Quý vị có thể liên hệ đội ngũ Luật Sư Tiếng Trung qua hotline 0912 085 076, email luatsutiengtrung.vn@gmail.com hoặc đến trực tiếp tại Số 29 Đường 55, An Khánh (Thảo Điền, Thủ Đức), Tp.HCM.
4.3. Hỗ trợ từ Luật sư Tiếng Trung
Nếu Quý vị hoặc doanh nghiệp đang cần tư vấn về thủ tục công nhận bản án nước ngoài, hoặc cần đánh giá khả năng thi hành một bản án Trung Quốc tại Việt Nam, Luật Sư Tiếng Trung sẵn sàng hỗ trợ.
Nếu Quý doanh nghiệp cần rà soát hồ sơ hoặc trao đổi về vấn đề nêu trong bài, đội ngũ Luật sư Tiếng Trung có thể hỗ trợ và làm việc trực tiếp bằng tiếng Trung; xem thêm tại dịch vụ tranh tụng và thu hồi nợ.
5. Câu hỏi thường gặp
5.1. Bản án của Tòa án Trung Quốc có được công nhận tại Việt Nam không?
Có, theo những điều kiện quy định tại Hiệp định: mỗi Bên ký kết công nhận và cho thi hành quyết định của Tòa án về các vấn đề dân sự được tuyên trên lãnh thổ của Bên ký kết kia (khoản 1 Điều 15 Hiệp định tương trợ tư pháp Việt Nam – Trung Quốc năm 1998; điểm a khoản 1 Điều 423 Bộ luật Tố tụng dân sự).
5.2. Thời hạn gửi đơn yêu cầu công nhận bản án Trung Quốc là bao lâu?
03 năm, kể từ ngày bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài có hiệu lực pháp luật (khoản 1 Điều 432 Bộ luật Tố tụng dân sự).
5.3. Tòa án Việt Nam có xét xử lại vụ án không?
Không. Hội đồng không được xét xử lại vụ án đã được Tòa án nước ngoài ra bản án, quyết định (khoản 4 Điều 438 Bộ luật Tố tụng dân sự); Tòa án được yêu cầu chỉ xác định các điều kiện trong Hiệp định đã được tuân thủ mà không xem xét nội dung của quyết định (khoản 2 Điều 19 Hiệp định).
5.4. Giấy tờ do Tòa án Trung Quốc lập có phải hợp pháp hóa lãnh sự không?
Không. Khi thực hiện Hiệp định, các giấy tờ và bản dịch do Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền của hai Bên ký kết lập hoặc xác nhận, có chữ ký và đóng dấu chính thức không phải hợp pháp hóa dưới bất cứ hình thức nào (Điều 29 Hiệp định).
5.5. Hồ sơ kèm theo đơn yêu cầu gồm những gì?
Gồm bản sao quyết định đầy đủ đã được chứng thực và giấy tờ xác nhận quyết định đã có hiệu lực pháp luật; tài liệu về việc triệu tập hợp lệ nếu quyết định được tuyên vắng mặt; tài liệu xác nhận bên không có năng lực hành vi đã có đại diện hợp thức (khoản 2 Điều 16 Hiệp định).
5.6. Tòa án chuẩn bị xét đơn yêu cầu trong bao lâu?
04 tháng, kể từ ngày thụ lý (khoản 3 Điều 437 Bộ luật Tố tụng dân sự).
5.7. Thời hạn kháng cáo quyết định của Tòa án là bao lâu?
15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định công nhận và cho thi hành hoặc không công nhận (khoản 1 Điều 442 Bộ luật Tố tụng dân sự); Tòa án nhân dân cấp tỉnh xét lại (Điều 426).
Đồng hành cùng doanh nghiệp Việt – Trung
Đội ngũ Luật sư Tiếng Trung – Công ty Luật TNHH Phong Gia tư vấn trực tiếp bằng tiếng Trung, đồng hành cùng doanh nghiệp từ đàm phán, soạn thảo hợp đồng đến giải quyết tranh chấp.
📞 0912 085 076
🌐 luatsutiengtrung.vn
*Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính tham khảo và không được xem là ý kiến tư vấn pháp lý cho bất kỳ vụ việc cụ thể nào. Để biết thêm chi tiết, hãy liên hệ Luật sư!




