CÔNG TY LUẬT TNHH PHONG GIA

Luật Đầu tư 2025: phân tích những thay đổi lớn với nhà đầu tư nước ngoài

Phân tích Luật Đầu tư 2025 (số 143/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/3/2026, thay thế Luật Đầu tư 2020) cho thấy luật mới tạo ra những thay đổi lớn với nhà đầu tư nước ngoài trong cách tiếp cận thị trường Việt Nam. Luật mới điều chỉnh thủ tục hành chính, đồng thời tác động trực tiếp đến cấu trúc hình thức đầu tư, tỷ lệ sở hữu vốn và quy trình pháp lý từ giai đoạn gia nhập đến triển khai dự án. Nắm rõ các điểm mới giúp doanh nghiệp FDI tuân thủ đúng quy định và chủ động xây dựng lộ trình đầu tư hợp lý.

1. Tổng quan về Luật Đầu tư 2025 và vị thế của nhà đầu tư nước ngoài

Luật Đầu tư 2025 (số 143/2025/QH15) có hiệu lực từ ngày 01/3/2026; Luật Đầu tư 2020 hết hiệu lực từ ngày đó, trừ Điều 7 và Phụ lục IV.

Luật Đầu tư 2025 phân tích những thay đổi lớn với nhà đầu tư nước ngoài
Luật Đầu tư 2025 và những thay đổi quan trọng trong khung pháp lý FDI tại Việt Nam

1.1. Mục tiêu và phạm vi điều chỉnh đối với hoạt động FDI

Luật Đầu tư 2025 quy định về hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam và hoạt động đầu tư kinh doanh từ Việt Nam ra nước ngoài (Điều 1). Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2026; Luật Đầu tư năm 2020 hết hiệu lực kể từ ngày đó, riêng Điều 7 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư năm 2020 hết hiệu lực kể từ ngày 01/7/2026 (khoản 1, khoản 4 Điều 51).

Về nguyên tắc, nhà đầu tư nước ngoài được áp dụng điều kiện tiếp cận thị trường như quy định đối với nhà đầu tư trong nước, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 8 (khoản 1 Điều 8 Luật Đầu tư 2025).

1.2. Tầm quan trọng của việc cập nhật luật mới đối với chiến lược kinh doanh

Hồ sơ, thủ tục phát sinh từ ngày 01/3/2026 thực hiện theo Luật Đầu tư 2025 (khoản 1 Điều 51).

Các điểm mới cụ thể về thủ tục được phân tích riêng trong bài Điểm mới Luật Đầu tư 2025 cho nhà đầu tư nước ngoài.

2. Phân tích các thay đổi lớn về hình thức đầu tư theo Luật Đầu tư 2025

Luật Đầu tư 2025 quy định các hình thức: thành lập tổ chức kinh tế (Điều 18), góp vốn, mua cổ phần (Điều 21) và hợp đồng BCC (Điều 22).

2.1. Thành lập tổ chức kinh tế: Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài và liên doanh

Đầu tư thành lập tổ chức kinh tế là hình thức đầu tư quy định tại khoản 1 Điều 18 Luật Đầu tư 2025. Tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ của nhà đầu tư nước ngoài trong tổ chức kinh tế là một trong các điều kiện tiếp cận thị trường quy định tại Danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài (điểm a khoản 3 Điều 8).

Nhà đầu tư nước ngoài phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường quy định tại Điều 8 khi thực hiện thủ tục thành lập tổ chức kinh tế (khoản 2 Điều 19); doanh nghiệp được đăng ký thành lập theo Luật Doanh nghiệp 2020 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 76/2025/QH15).

2.2. Đầu tư thông qua góp vốn, mua cổ phần: Xu hướng M&A và quy định mới

Nhà đầu tư có quyền góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp của tổ chức kinh tế (khoản 1 Điều 21 Luật Đầu tư 2025). Theo khoản 2 Điều 21, việc nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường quy định tại Điều 8; bảo đảm quốc phòng, an ninh; và quy định của pháp luật về đất đai về điều kiện nhận quyền sử dụng đất, điều kiện sử dụng đất tại đảo, xã, phường, đặc khu khu vực biên giới, xã, phường ven biển.

Theo khoản 3 Điều 21, nhà đầu tư nước ngoài thực hiện thủ tục đăng ký góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp trước khi thay đổi thành viên, cổ đông trong ba trường hợp: việc góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp làm tăng tỷ lệ sở hữu của các nhà đầu tư nước ngoài tại tổ chức kinh tế kinh doanh ngành, nghề tiếp cận thị trường có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài (điểm a); dẫn đến việc nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế quy định tại các điểm a, b và c khoản 1 Điều 20 nắm giữ trên 50% vốn điều lệ của tổ chức kinh tế (điểm b); tổ chức kinh tế có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại đảo, xã, phường, đặc khu khu vực biên giới, xã, phường ven biển, khu vực khác có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh (điểm c).

2.3. Doanh nghiệp FDI có dự án mới có phải lập pháp nhân mới không?

Khoản 3 Điều 20 Luật Đầu tư 2025 quy định tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã được thành lập tại Việt Nam nếu có dự án đầu tư mới thì làm thủ tục thực hiện dự án đầu tư đó mà không nhất thiết phải thành lập tổ chức kinh tế mới.

Theo khoản 1 Điều 20, tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ trên 50% vốn điều lệ (và các trường hợp tại điểm b, điểm c khoản này) phải đáp ứng điều kiện và thực hiện thủ tục đầu tư theo quy định đối với nhà đầu tư nước ngoài khi thực hiện dự án đầu tư khác. Nhà đầu tư thực hiện thủ tục điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trong trường hợp việc điều chỉnh dự án đầu tư làm thay đổi nội dung chính của dự án quy định tại Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (khoản 2 Điều 33). Hồ sơ, trình tự và thời gian điều chỉnh IRC khi tăng vốn hoặc mở rộng dự án được trình bày tại bài Điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư khi tăng vốn, mở rộng.

2.4. Hình thức hợp đồng BCC và các loại hình mới theo quy định Chính phủ

Hợp đồng BCC được ký kết giữa nhà đầu tư trong nước với nhà đầu tư nước ngoài hoặc giữa các nhà đầu tư nước ngoài thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư theo quy định tại Điều 26 (khoản 2 Điều 22 Luật Đầu tư 2025). Các bên tham gia hợp đồng BCC thành lập ban điều phối để thực hiện hợp đồng; chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của ban điều phối do các bên thỏa thuận (khoản 3 Điều 22).

Điều 18 Luật Đầu tư 2025 liệt kê các hình thức đầu tư, trong đó khoản 5 quy định:

“5. Các hình thức đầu tư, loại hình tổ chức kinh tế mới theo quy định của Chính phủ.”

3. Những điểm mới trong thủ tục hành chính và điều kiện tiếp cận thị trường

Nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế trước khi xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (khoản 2 Điều 19 Luật Đầu tư 2025).

Thủ tục đầu tư nước ngoài 2025 và điều kiện tiếp cận thị trường theo quy định mới
Quy trình cấp IRC và ERC theo Luật Đầu tư 2025: những điểm thay đổi cần nắm rõ

3.1. Có phải xin IRC trước khi thành lập doanh nghiệp không?

Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) và Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) là hai bước pháp lý nền tảng trong thủ tục đầu tư nước ngoài. Thay đổi lớn nhất của Luật Đầu tư 2025 ở khâu này là trình tự giữa hai thủ tục. Khoản 2 Điều 19 Luật Đầu tư 2025 quy định:

“Nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư trước khi thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài quy định tại Điều 8 của Luật này khi thực hiện thủ tục thành lập tổ chức kinh tế.”

Như vậy, nhà đầu tư nước ngoài được đăng ký thành lập doanh nghiệp trước khi có IRC, nhưng phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường ngay ở bước thành lập tổ chức kinh tế.

Trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày thành lập, tổ chức kinh tế này phải hoàn thành thủ tục để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và chỉ được thực hiện dự án đầu tư sau khi hoàn thành thủ tục cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (khoản 4 Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP).

Trong giai đoạn chưa có IRC, tổ chức kinh tế này được mở tài khoản vốn đầu tư; tài khoản chỉ được sử dụng để nhận vốn điều lệ, tiền lãi từ số dư trên tài khoản, thanh toán các chi phí hợp pháp liên quan đến hoạt động chuẩn bị đầu tư tại Việt Nam và hoàn trả vốn cho nhà đầu tư trong trường hợp không được cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (khoản 3 Điều 7 Thông tư 38/2026/TT-NHNN).

3.2. Điều kiện tiếp cận thị trường gồm những gì?

Theo khoản 2 Điều 8 Luật Đầu tư 2025, Chính phủ công bố Danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài, gồm ngành, nghề chưa được tiếp cận thị trường và ngành, nghề tiếp cận thị trường có điều kiện. Riêng Điều 7 và Danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện (Phụ lục IV) của Luật Đầu tư 2025 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 (khoản 2 Điều 51).

Điều kiện tiếp cận thị trường quy định tại Danh mục gồm: tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ của nhà đầu tư nước ngoài trong tổ chức kinh tế; hình thức đầu tư; phạm vi hoạt động đầu tư; năng lực của nhà đầu tư, đối tác tham gia thực hiện hoạt động đầu tư; điều kiện khác theo quy định tại luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nghị định của Chính phủ và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên (khoản 3 Điều 8).

3.3. Tình huống giả định

(Tình huống giả định) Một nhà đầu tư Trung Quốc đăng ký thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn tại Việt Nam và được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp ngày 01/4/2026, khi chưa có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư; việc này được phép nếu nhà đầu tư đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường tại Điều 8 khi làm thủ tục thành lập (khoản 2 Điều 19 Luật Đầu tư 2025). Công ty phải hoàn thành thủ tục để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày thành lập, tức đến ngày 01/4/2027, và chỉ được thực hiện dự án đầu tư sau khi hoàn thành thủ tục này (khoản 4 Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP). Trong thời gian đó, công ty được mở tài khoản vốn đầu tư để nhận vốn điều lệ và thanh toán các chi phí hợp pháp liên quan đến hoạt động chuẩn bị đầu tư (khoản 3 Điều 7 Thông tư 38/2026/TT-NHNN).

4. Lưu ý thực tiễn và quản trị rủi ro cho nhà đầu tư nước ngoài năm 2026

Rủi ro chính là dùng hồ sơ, mẫu biểu theo luật cũ sau khi Luật Đầu tư 2025 có hiệu lực từ ngày 01/3/2026 (khoản 1 Điều 51).

4.1. Tầm quan trọng của Thẩm tra pháp lý (Due Diligence) trước khi đầu tư

Khi khung pháp lý vừa thay đổi lớn, thẩm tra pháp lý (Due Diligence) trước khi triển khai dự án là bước không thể bỏ qua. Quá trình này giúp nhà đầu tư xác minh tính hợp lệ của dự án dự kiến, kiểm tra điều kiện tiếp cận thị trường, rà soát hồ sơ pháp lý của doanh nghiệp mục tiêu trong giao dịch M&A và đánh giá rủi ro pháp lý tiềm ẩn.

Với giao dịch M&A, Due Diligence còn bao gồm kiểm tra lịch sử pháp lý của tổ chức kinh tế mục tiêu: tranh chấp chưa giải quyết, nghĩa vụ tài chính tồn đọng, và mức độ tuân thủ các điều kiện trong IRC đã được cấp. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị thực của giao dịch và tính khả thi pháp lý sau khi hoàn tất chuyển nhượng.

4.2. Tránh các sai lầm phổ biến khi áp dụng quy định mới

Nhầm lẫn hay gặp trong giai đoạn đầu áp dụng Luật Đầu tư 2025 là tiếp tục dùng mẫu hồ sơ cũ, không cập nhật danh mục ngành nghề theo phân loại mới, hoặc hiểu sai phạm vi áp dụng giữa quy định của Luật với văn bản hướng dẫn. Những sai lầm này thường không xuất phát từ thiếu thiện chí tuân thủ, mà từ độ trễ giữa ngày luật có hiệu lực và ngày văn bản hướng dẫn được ban hành đầy đủ.

Nhà đầu tư cần thường xuyên đối chiếu hồ sơ với văn bản hướng dẫn hiện hành, nhất là trong giai đoạn chuyển tiếp khi cơ quan chức năng đang làm quen với quy trình mới. Trao đổi trực tiếp với cơ quan cấp phép để xác nhận yêu cầu hồ sơ cụ thể thường hiệu quả hơn chỉ dựa vào đọc luật.

4.3. Kết luận

Luật Đầu tư 2025 mang đến những thay đổi lớn với nhà đầu tư nước ngoài, từ hình thức đầu tư, trình tự cấp IRC và ERC đến điều kiện tiếp cận thị trường. Hiểu đúng các điểm mới giúp doanh nghiệp FDI tránh những sai sót tốn kém và có lợi thế khi xây dựng cơ cấu pháp lý ngay từ đầu.

Nếu Quý khách cần phân tích cụ thể tình huống dự án của mình theo quy định hiện hành, đội ngũ Luật Sư Tiếng Trung sẵn sàng hỗ trợ. Liên hệ qua hotline 0912 085 076, email luatsutiengtrung.vn@gmail.com hoặc đến trực tiếp tại Số 29 Đường 55, An Khánh (Thảo Điền, Thủ Đức), Tp.HCM.

4.4. Hỗ trợ từ Luật sư Tiếng Trung

Không phải trường hợp đầu tư nào cũng cần can thiệp pháp lý chuyên sâu ngay từ đầu, nhưng có những thời điểm tự xử lý hoặc chậm tham vấn luật sư sẽ tạo ra chi phí lớn hơn nhiều so với giá trị của tư vấn ban đầu. Đó là khi dự án thuộc ngành nghề có điều kiện hoặc nằm trong danh mục tiếp cận thị trường hạn chế; khi giao dịch M&A liên quan đến doanh nghiệp có cơ cấu vốn phức tạp hoặc lịch sử pháp lý chưa rõ ràng; khi nhà đầu tư muốn thực hiện dự án mới trong khuôn khổ tổ chức kinh tế đang hoạt động; khi hồ sơ IRC, ERC đã bị từ chối hoặc bị yêu cầu bổ sung từ lần thứ hai; hoặc khi dự án có quy mô vốn lớn, phải được cơ quan có thẩm quyền cao chấp thuận chủ trương đầu tư.

Trong những tình huống này, định hướng pháp lý đúng từ giai đoạn chuẩn bị giúp tiết kiệm thời gian và bảo vệ cơ cấu đầu tư trước những rủi ro phát sinh về sau. Để được tư vấn chuyên sâu về Luật Đầu tư 2025, Quý khách có thể liên hệ Luật Sư Tiếng Trung để được hướng dẫn và xây dựng lộ trình pháp lý phù hợp với từng dự án.

Nếu Quý doanh nghiệp cần rà soát hồ sơ hoặc trao đổi về vấn đề nêu trong bài, đội ngũ Luật sư Tiếng Trung có thể hỗ trợ và làm việc trực tiếp bằng tiếng Trung; xem thêm tại dịch vụ tư vấn đầu tư.

5. Câu hỏi thường gặp

5.1. Luật Đầu tư 2025 có hiệu lực từ ngày nào?

01/3/2026. Riêng Điều 7 và Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tại Phụ lục IV có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026 (khoản 1, khoản 2 Điều 51 Luật Đầu tư 2025). Từ ngày 01/3/2027, Phụ lục IV được thay thế bằng Phụ lục ban hành kèm theo Luật số 24/2026/QH16 (khoản 2 Điều 1 và khoản 1 Điều 2 Luật số 24/2026/QH16).

5.2. Luật Đầu tư 2020 còn áp dụng không?

Không. Luật Đầu tư năm 2020 hết hiệu lực kể từ ngày 01/3/2026; riêng Điều 7 và Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tại Phụ lục IV của Luật Đầu tư năm 2020 hết hiệu lực kể từ ngày 01/7/2026 (khoản 4 Điều 51 Luật Đầu tư 2025).

5.3. Nhà đầu tư nước ngoài có được thành lập công ty trước khi có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư không?

Có. Nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư trước khi thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường quy định tại Điều 8 khi thực hiện thủ tục thành lập (khoản 2 Điều 19 Luật Đầu tư 2025).

5.4. Luật Đầu tư 2025 quy định những hình thức đầu tư nào?

05 hình thức: đầu tư thành lập tổ chức kinh tế; đầu tư góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp; thực hiện dự án đầu tư; đầu tư theo hình thức hợp đồng BCC; các hình thức đầu tư, loại hình tổ chức kinh tế mới theo quy định của Chính phủ (Điều 18 Luật Đầu tư 2025).

5.5. Doanh nghiệp FDI có dự án mới có phải thành lập công ty mới không?

Không nhất thiết. Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã được thành lập tại Việt Nam nếu có dự án đầu tư mới thì làm thủ tục thực hiện dự án đầu tư đó mà không nhất thiết phải thành lập tổ chức kinh tế mới (khoản 3 Điều 20 Luật Đầu tư 2025).

5.6. Điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài gồm những gì?

Gồm tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ của nhà đầu tư nước ngoài trong tổ chức kinh tế; hình thức đầu tư; phạm vi hoạt động đầu tư; năng lực của nhà đầu tư, đối tác tham gia thực hiện hoạt động đầu tư; và điều kiện khác theo luật, nghị định, điều ước quốc tế (khoản 3 Điều 8 Luật Đầu tư 2025).

5.7. Công ty do nhà đầu tư nước ngoài lập trước phải xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trong bao lâu?

12 tháng kể từ ngày thành lập tổ chức kinh tế; tổ chức kinh tế này chỉ được thực hiện dự án đầu tư sau khi hoàn thành thủ tục cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (khoản 4 Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP).

Đồng hành cùng doanh nghiệp Việt – Trung

Đội ngũ Luật sư Tiếng Trung – Công ty Luật TNHH Phong Gia tư vấn trực tiếp bằng tiếng Trung, đồng hành cùng doanh nghiệp từ đàm phán, soạn thảo hợp đồng đến giải quyết tranh chấp.

📞 0912 085 076

🌐 luatsutiengtrung.vn

*Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính tham khảo và không được xem là ý kiến tư vấn pháp lý cho bất kỳ vụ việc cụ thể nào. Để biết thêm chi tiết, hãy liên hệ Luật sư!

Chia sẻ:
Facebook
Email
X

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Kết hôn với người Trung Quốc – nhẫn cưới, chữ song hỷ và sách luật, Luật sư Tiếng Trung
Bên Trung Quốc phải đáp ứng điều kiện kết hôn của cả luật Trung Quốc và luật Việt Nam. Bài nêu hồ sơ, nơi đăng ký, chứng nhận Apostille và mức phạt theo Nghị định 109/2026/NĐ-CP.
Xử lý xâm phạm nhãn hiệu tại Việt Nam: quy trình từ phát hiện đến ngăn chặn
Quy trình 4 bước xử lý xâm phạm nhãn hiệu tại Việt Nam: nhận diện hành vi xâm phạm theo Điều 129 Luật Sở hữu trí tuệ, giữ chứng cứ, giám định khi cần, chọn cơ quan xử lý và biện pháp ngăn chặn.
Rà soát hợp đồng song ngữ Việt – Trung trước khi ký: những điểm không được bỏ qua
Những điểm doanh nghiệp Trung Quốc cần đối chiếu giữa bản tiếng Việt và bản tiếng Trung trước khi ký: ngôn ngữ ưu tiên, tiền đặt cọc, tiền phạt vi phạm, luật áp dụng và nơi giải quyết tranh chấp.
Thư yêu cầu thanh toán của luật sư: khi nào nên gửi và cần nêu những gì
Khi nào nên nhờ luật sư gửi thư đòi nợ, thư phải ghi những gì về căn cứ, tiền lãi chậm trả, thời hạn và cảnh báo pháp lý, và vì sao lá thư có giá trị khi hợp đồng không ghi ngày thanh toán.

đặt lịch tư vấn

Chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe và đồng hành cùng bạn 24/7. Hãy chọn phương thức thuận tiện nhất để kết nối với đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi.

Tượng nữ thần công lý – Luật sư Tiếng Trung
Tranh thủy mặc núi non
扫码添加微信:anfa336688(Luật sư Tiếng Trung)
微信号:anfa336688