Kết hôn với người Trung Quốc tại Việt Nam chỉ có giá trị pháp lý khi mỗi bên đáp ứng điều kiện kết hôn của nước mình, người Trung Quốc còn đáp ứng điều kiện của Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13, và việc kết hôn được đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền (khoản 1 Điều 126, Điều 9). Điểm hay bị bỏ sót: công dân Trung Quốc phải đủ tuổi kết hôn theo luật Trung Quốc, nam 22 tuổi, nữ 20 tuổi, cao hơn mức của Việt Nam. Bài viết trình bày luật áp dụng, điều kiện, hành vi bị cấm, hồ sơ, nơi đăng ký, mức phạt và các câu hỏi thường gặp.

1. Kết hôn với người Trung Quốc áp dụng luật nào?
Mỗi bên tuân theo luật nước mình về điều kiện kết hôn; nếu đăng ký tại Việt Nam, người Trung Quốc còn phải đáp ứng điều kiện của luật Việt Nam.
Khoản 1 Điều 126 Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13 quy định:
“1. Trong việc kết hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, mỗi bên phải tuân theo pháp luật của nước mình về điều kiện kết hôn; nếu việc kết hôn được tiến hành tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam thì người nước ngoài còn phải tuân theo các quy định của Luật này về điều kiện kết hôn.”
Như vậy, khi đăng ký tại Ủy ban nhân dân ở Việt Nam, cán bộ hộ tịch kiểm tra hai lớp điều kiện đối với người Trung Quốc: điều kiện theo pháp luật Trung Quốc và điều kiện theo Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam. Bên Việt Nam chỉ cần đáp ứng luật Việt Nam. Hôn nhân giữa công dân Việt Nam và người Trung Quốc là quan hệ hôn nhân có yếu tố nước ngoài theo khoản 25 Điều 3 của Luật này.
Trong quan hệ hôn nhân, người Trung Quốc tại Việt Nam được đối xử như công dân Việt Nam. Khoản 2 Điều 121 Luật Hôn nhân và gia đình quy định:
“2. Trong quan hệ hôn nhân và gia đình với công dân Việt Nam, người nước ngoài tại Việt Nam có các quyền, nghĩa vụ như công dân Việt Nam, trừ trường hợp pháp luật Việt Nam có quy định khác.”
2. Điều kiện kết hôn với người Trung Quốc gồm những gì?
Hai bên phải đủ tuổi, tự nguyện, không mất năng lực hành vi dân sự và không thuộc trường hợp bị cấm kết hôn.
Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13 quy định:
“1. Nam, nữ kết hôn với nhau phải tuân theo các điều kiện sau đây:
a) Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên;
b) Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định;
c) Không bị mất năng lực hành vi dân sự;
d) Việc kết hôn không thuộc một trong các trường hợp cấm kết hôn theo quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 2 Điều 5 của Luật này.
2. Nhà nước không thừa nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính.”
2.1. Người Trung Quốc phải bao nhiêu tuổi mới được kết hôn?
Nam người Trung Quốc phải đủ 22 tuổi, nữ đủ 20 tuổi. Điều 1047 Bộ luật Dân sự Trung Quốc 2020 quy định nam không dưới 22 tuổi, nữ không dưới 20 tuổi mới được kết hôn. Vì khoản 1 Điều 126 buộc mỗi bên tuân theo luật nước mình, mức tuổi này áp dụng cho bên Trung Quốc ngay cả khi đăng ký tại Việt Nam, nơi luật chỉ đòi nam đủ 20, nữ đủ 18.
| Bên kết hôn | Nam | Nữ |
|---|---|---|
| Công dân Việt Nam | Từ đủ 20 tuổi | Từ đủ 18 tuổi |
| Công dân Trung Quốc | Từ đủ 22 tuổi | Từ đủ 20 tuổi |
Căn cứ: điểm a khoản 1 Điều 8, khoản 1 Điều 126 Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13; Điều 1047 Bộ luật Dân sự Trung Quốc 2020.
2.2. Những trường hợp nào bị cấm kết hôn?
Bị cấm kết hôn giả tạo, tảo hôn, cưỡng ép hay lừa dối kết hôn, kết hôn khi đang có vợ hoặc chồng, và kết hôn giữa người có quan hệ huyết thống hoặc thân thích.
Khoản 2 Điều 5 Luật Hôn nhân và gia đình quy định:
“2. Cấm các hành vi sau đây:
a) Kết hôn giả tạo, ly hôn giả tạo;
b) Tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn, cản trở kết hôn;
c) Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ;
d) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ; giữa những người có họ trong phạm vi ba đời; giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi; giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;
(…)”
Kết hôn giả tạo là kết hôn không nhằm xây dựng gia đình mà để đạt mục đích khác, ví dụ để được cư trú hoặc nhập quốc tịch. Với hôn nhân Việt – Trung, cơ quan đăng ký thường xác minh kỹ mục đích kết hôn, nhất là khi hai bên quen nhau qua môi giới.
2.3. Việt Nam có công nhận hôn nhân cùng giới không?
Không. Khoản 2 Điều 8 nêu rõ Nhà nước không thừa nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính, nên không thể đăng ký kết hôn cùng giới tại Việt Nam.
3. Thủ tục đăng ký kết hôn với người Trung Quốc tại Việt Nam
Hai bên nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi công dân Việt Nam cư trú, cùng có mặt khi đăng ký và nhận Giấy chứng nhận kết hôn.
3.1. Đăng ký kết hôn với người Trung Quốc ở đâu?
Tại Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu nơi công dân Việt Nam cư trú. Khoản 1 Điều 37 Luật Hộ tịch số 60/2014/QH13 quy định:
“1. Ủy ban nhân dân cấp huyện nơi cư trú của công dân Việt Nam thực hiện đăng ký kết hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài; giữa công dân Việt Nam cư trú ở trong nước với công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài; giữa công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài với nhau; giữa công dân Việt Nam đồng thời có quốc tịch nước ngoài với công dân Việt Nam hoặc với người nước ngoài.”
Từ ngày 01/7/2025, chính quyền địa phương chỉ còn hai cấp. Theo Điều 3 Thông tư số 08/2025/TT-BTP và Nghị định số 120/2025/NĐ-CP, nhiệm vụ đăng ký hộ tịch trước đây của Ủy ban nhân dân cấp huyện và Phòng Tư pháp được chuyển cho Ủy ban nhân dân cấp xã và công chức tư pháp – hộ tịch.
3.2. Hồ sơ đăng ký kết hôn gồm những giấy tờ gì?
Gồm tờ khai, giấy khám sức khỏe tâm thần của mỗi bên, và với người Trung Quốc thêm giấy chứng minh tình trạng hôn nhân và bản sao hộ chiếu. Khoản 1 Điều 38 Luật Hộ tịch quy định:
“1. Hai bên nam, nữ nộp tờ khai theo mẫu quy định và giấy xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền của Việt Nam hoặc nước ngoài xác nhận người đó không mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác mà không có khả năng nhận thức, làm chủ được hành vi của mình cho cơ quan đăng ký hộ tịch.
Người nước ngoài, công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài phải nộp thêm giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân, bản sao hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị thay hộ chiếu.”
Điểm b khoản 1 Điều 30 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP quy định thêm về giấy tờ của người nước ngoài:
“b) Giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân của người nước ngoài là giấy do cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp còn giá trị sử dụng xác nhận hiện tại người đó không có vợ hoặc không có chồng; trường hợp nước ngoài không cấp xác nhận tình trạng hôn nhân thì thay bằng giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền nước ngoài xác nhận người đó có đủ điều kiện kết hôn theo pháp luật nước đó.
Nếu giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân của người nước ngoài không ghi thời hạn sử dụng thì giấy tờ này và giấy xác nhận của tổ chức y tế theo quy định tại Khoản 1 Điều 38 của Luật Hộ tịch chỉ có giá trị 6 tháng, kể từ ngày cấp.”
Giấy tờ bằng tiếng Trung phải dịch sang tiếng Việt. Khoản 3 Điều 2 Nghị định 123/2015/NĐ-CP quy định:
“3. Giấy tờ bằng tiếng nước ngoài sử dụng để đăng ký hộ tịch tại Việt Nam phải được dịch ra tiếng Việt và công chứng bản dịch hoặc chứng thực chữ ký người dịch theo quy định của pháp luật.”
Từ ngày 01/7/2025, bản dịch được xác thực bằng chứng thực chữ ký người dịch; chi tiết xem bài từ 01/7/2025 không còn “công chứng bản dịch”.
3.3. Giấy tờ của Trung Quốc có phải hợp pháp hóa lãnh sự không?
Không, nếu giấy tờ đã có chứng nhận Apostille. Từ ngày 11/9/2026, Nghị định số 293/2026/NĐ-CP thực thi Công ước La Hay 1961 tại Việt Nam, và Trung Quốc nằm trong danh sách nước có quan hệ áp dụng Công ước với Việt Nam. Khoản 2 Điều 25 Nghị định này quy định:
“2. Giấy tờ công của Quốc gia thành viên Công ước có quan hệ áp dụng với Việt Nam đã được cấp chứng nhận Apostille bởi cơ quan có thẩm quyền của Quốc gia thành viên đó, không thuộc trường hợp quy định tại Điều 26 Nghị định này, được miễn hợp pháp hóa lãnh sự và được sử dụng tại Việt Nam mà không phải thực hiện thêm bất kỳ thủ tục chứng nhận nào theo quy định của pháp luật có liên quan.”
Giấy tờ đã được hợp pháp hóa lãnh sự trước ngày 11/9/2026 vẫn tiếp tục được sử dụng (điểm a khoản 2 Điều 36 Nghị định 293/2026/NĐ-CP).
3.4. Bao lâu thì nhận được Giấy chứng nhận kết hôn?
Trong 15 ngày kể từ ngày nhận đủ giấy tờ. Khoản 2 Điều 38 Luật Hộ tịch quy định:
“2. Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều này, công chức làm công tác hộ tịch có trách nhiệm xác minh, nếu thấy đủ điều kiện kết hôn theo quy định của pháp luật thì Phòng Tư pháp báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện giải quyết.”
Khi đăng ký, cả hai bên phải có mặt tại trụ sở Ủy ban nhân dân, được hỏi ý kiến về việc tự nguyện kết hôn, rồi cùng ký vào Sổ hộ tịch và Giấy chứng nhận kết hôn (khoản 3 Điều 38 Luật Hộ tịch).
3.5. Tình huống giả định
(Tình huống giả định) Chị Lan, công dân Việt Nam, 19 tuổi, và anh Vương, công dân Trung Quốc, 21 tuổi, nộp hồ sơ đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân phường nơi chị Lan cư trú. Theo điểm a khoản 1 Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình, chị Lan đã đủ 18 tuổi và anh Vương cũng đã quá 20 tuổi. Tuy nhiên, khoản 1 Điều 126 buộc anh Vương tuân theo pháp luật Trung Quốc về điều kiện kết hôn, mà Điều 1047 Bộ luật Dân sự Trung Quốc đòi nam phải đủ 22 tuổi. Anh Vương chưa đủ điều kiện, nên hai người phải chờ đến khi anh đủ 22 tuổi mới đăng ký được. Nếu cố đăng ký ở nơi khác bằng giấy tờ không đúng, việc kết hôn có thể bị Tòa án hủy theo Điều 10, Điều 11 của Luật này.
4. Rủi ro, mức phạt và khuyến nghị khi kết hôn với người Trung Quốc
Không đăng ký thì hôn nhân không có giá trị pháp lý; kết hôn trái luật có thể bị hủy và bị phạt tiền đến 20 triệu đồng.
4.1. Chỉ tổ chức đám cưới mà không đăng ký thì sao?
Điều 9 Luật Hôn nhân và gia đình quy định:
“1. Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật về hộ tịch.
Việc kết hôn không được đăng ký theo quy định tại khoản này thì không có giá trị pháp lý.”
Không có Giấy chứng nhận kết hôn, hai bên không được pháp luật công nhận là vợ chồng. Hệ quả thường gặp là khó xác định tài sản chung, quyền thừa kế giữa hai người và thủ tục cư trú cho bên nước ngoài.
4.2. Mức phạt khi vi phạm quy định về kết hôn
Nghị định số 109/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 18/5/2026, thay Nghị định 82/2020/NĐ-CP. Khoản 1 Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP quy định:
“1. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:
a) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;
(…)”
Khoản 2 Điều 62 Nghị định này phạt nặng hơn với kết hôn giả tạo:
“2. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:
(…)
d) Lợi dụng việc kết hôn để xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú, nhập quốc tịch Việt Nam, quốc tịch nước ngoài; hưởng chế độ ưu đãi của Nhà nước hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích xây dựng gia đình;”
Ngoài tiền phạt, người vi phạm điểm d khoản 2 bị buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được (khoản 3 Điều 62). Các mức trên là mức phạt đối với cá nhân.
4.3. Khuyến nghị trước khi nộp hồ sơ
Thứ nhất, kiểm tra tuổi của bên Trung Quốc theo luật Trung Quốc, không chỉ theo luật Việt Nam. Thứ hai, xin giấy xác nhận tình trạng hôn nhân tại Trung Quốc và tính thời gian để giấy còn hiệu lực khi nộp, vì giấy không ghi thời hạn chỉ dùng được 6 tháng. Thứ ba, làm chứng nhận Apostille cho giấy tờ Trung Quốc và dịch sang tiếng Việt có chứng thực chữ ký người dịch. Thứ tư, nếu bên Trung Quốc đang làm việc hoặc đầu tư tại Việt Nam, kiểm tra luôn giấy tờ cư trú của họ, ví dụ thẻ tạm trú nhà đầu tư nước ngoài.
4.4. Hỗ trợ hồ sơ kết hôn Việt – Trung
Đội ngũ Luật sư Tiếng Trung làm việc trực tiếp bằng tiếng Trung với cả hai bên: kiểm tra điều kiện kết hôn theo luật hai nước, hướng dẫn xin giấy tờ và chứng nhận Apostille tại Trung Quốc, rà soát bản dịch và hồ sơ trước khi nộp tại Ủy ban nhân dân cấp xã.
5. Câu hỏi thường gặp
Người Trung Quốc bao nhiêu tuổi thì được kết hôn với người Việt Nam?
Nam đủ 22 tuổi, nữ đủ 20 tuổi. Khoản 1 Điều 126 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 buộc mỗi bên tuân theo luật nước mình về điều kiện kết hôn, và Điều 1047 Bộ luật Dân sự Trung Quốc đặt mức tuổi này, cao hơn mức 20 và 18 của Việt Nam.
Đăng ký kết hôn với người Trung Quốc ở đâu?
Tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi công dân Việt Nam cư trú. Khoản 1 Điều 37 Luật Hộ tịch giao việc này cho cấp huyện, nhưng từ ngày 01/7/2025, Điều 3 Thông tư 08/2025/TT-BTP chuyển nhiệm vụ đăng ký hộ tịch của cấp huyện cho Ủy ban nhân dân cấp xã.
Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân của người Trung Quốc có giá trị bao lâu?
6 tháng kể từ ngày cấp, nếu giấy không ghi thời hạn sử dụng. Điểm b khoản 1 Điều 30 Nghị định 123/2015/NĐ-CP quy định như vậy, áp dụng cả cho giấy khám sức khỏe theo khoản 1 Điều 38 Luật Hộ tịch.
Giấy tờ Trung Quốc có cần hợp pháp hóa lãnh sự không?
Không, nếu đã có chứng nhận Apostille. Từ ngày 11/9/2026, khoản 2 Điều 25 Nghị định 293/2026/NĐ-CP miễn hợp pháp hóa lãnh sự cho giấy tờ công có Apostille của nước có quan hệ áp dụng Công ước với Việt Nam, trong đó có Trung Quốc.
Đã đăng ký kết hôn ở Trung Quốc thì làm gì ở Việt Nam?
Công dân Việt Nam làm thủ tục ghi vào Sổ hộ tịch việc kết hôn đã đăng ký ở nước ngoài. Điều 50 Luật Hộ tịch quy định người yêu cầu nộp tờ khai và bản sao có chứng thực giấy tờ chứng minh việc kết hôn đã được giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền nước ngoài.
Kết hôn giả để được cư trú tại Việt Nam bị phạt bao nhiêu?
Từ 10 đến 20 triệu đồng. Điểm d khoản 2 Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP phạt hành vi lợi dụng kết hôn để xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú hoặc nhập quốc tịch, kèm buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp theo khoản 3 Điều này.
Nghị định 82/2020/NĐ-CP về xử phạt hôn nhân còn áp dụng không?
Không. Theo Điều 92 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, từ ngày 18/5/2026 Nghị định này thay thế Nghị định 82/2020/NĐ-CP. Vi phạm về kết hôn hiện được xử phạt theo Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, mức từ 5 đến 20 triệu đồng tùy hành vi.
Nếu Quý khách đang chuẩn bị kết hôn với người Trung Quốc và cần kiểm tra điều kiện, giấy tờ hay thủ tục Apostille, hãy liên hệ đội ngũ Luật sư Tiếng Trung qua hotline 0912 085 076 hoặc email luatsutiengtrung.vn@gmail.com để được hướng dẫn cụ thể bằng tiếng Việt hoặc tiếng Trung.
Đồng hành cùng doanh nghiệp Việt – Trung
Đội ngũ Luật sư Tiếng Trung – Công ty Luật TNHH Phong Gia tư vấn trực tiếp bằng tiếng Trung, đồng hành cùng doanh nghiệp từ đàm phán, soạn thảo hợp đồng đến giải quyết tranh chấp.
📞 0912 085 076
🌐 luatsutiengtrung.vn
*Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính tham khảo và không được xem là ý kiến tư vấn pháp lý cho bất kỳ vụ việc cụ thể nào. Để biết thêm chi tiết, hãy liên hệ Luật sư!











