Hợp đồng tiếng Trung có giá trị pháp lý tại Việt Nam không? Có, khi đáp ứng các điều kiện tại khoản 1 Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015; khi nộp cho Tòa án phải kèm bản dịch tiếng Việt được công chứng, chứng thực hợp pháp (khoản 3 Điều 96 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015). Khi hợp tác với đối tác Trung Quốc, nhiều bên ký văn bản tiếng Trung rồi lưu trữ, không có bản dịch tiếng Việt, không chứng thực bản dịch và không xác định ngôn ngữ ưu tiên. Bài viết trình bày quy định, rủi ro và hướng xử lý.
1. Hợp đồng tiếng Trung có giá trị pháp lý tại Việt Nam không?
Có: hợp đồng có hiệu lực khi đáp ứng các điều kiện tại khoản 1 Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, không phụ thuộc ngôn ngữ văn bản.
1.1. Quy định về ngôn ngữ trong giao dịch dân sự và kinh doanh thương mại
Pháp luật Việt Nam không cấm các bên ký kết hợp đồng bằng tiếng nước ngoài, bao gồm tiếng Trung. Cơ sở của việc này là nguyên tắc tự do thỏa thuận tại khoản 2 Điều 3 Bộ luật Dân sự 2015:
“2. Cá nhân, pháp nhân xác lập, thực hiện, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của mình trên cơ sở tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận. Mọi cam kết, thỏa thuận không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội có hiệu lực thực hiện đối với các bên và phải được chủ thể khác tôn trọng.”
Dù vậy, yêu cầu về ngôn ngữ hợp đồng tại Việt Nam khác nhau tùy loại giao dịch. Với hợp đồng có yếu tố nước ngoài, tiếng Việt không bắt buộc là ngôn ngữ duy nhất, nhưng khi thực hiện thủ tục hành chính hoặc tố tụng tại Việt Nam, ngôn ngữ làm việc tại cơ quan nhà nước là tiếng Việt.
1.2. Hiệu lực của hợp đồng đối với các bên ký kết
Về nguyên tắc, hợp đồng tiếng Trung được ký kết hợp lệ, tức đúng chủ thể, đúng nội dung và không vi phạm điều cấm, vẫn có hiệu lực ràng buộc giữa các bên. Đây là hiệu lực trong quan hệ giữa hai bên ký kết, không phụ thuộc vào việc hợp đồng được viết bằng ngôn ngữ nào.
Các điều kiện có hiệu lực được quy định tại khoản 1 Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015:
“1. Giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện sau đây:
a) Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập;
b) Chủ thể tham gia giao dịch dân sự hoàn toàn tự nguyện;
c) Mục đích và nội dung của giao dịch dân sự không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.”
Cần phân biệt rõ hai phạm vi: hiệu lực ràng buộc giữa các bên và giá trị chứng minh trước cơ quan tố tụng. Một hợp đồng có thể có hiệu lực giữa hai bên nhưng vẫn bị tòa án hoặc cơ quan nhà nước từ chối tiếp nhận nếu không có bản tiếng Việt hợp lệ.
1.3. Điều kiện để hợp đồng tiếng Trung được cơ quan chức năng công nhận
Về nội dung, điểm c khoản 1 Điều 117 Bộ luật Dân sự quy định mục đích và nội dung của giao dịch dân sự không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội. Khi nộp cho Tòa án, tài liệu, chứng cứ bằng tiếng nước ngoài phải kèm theo bản dịch sang tiếng Việt, được công chứng, chứng thực hợp pháp (khoản 3 Điều 96 Bộ luật Tố tụng dân sự). Khi dùng trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, tài liệu bằng tiếng nước ngoài phải có bản dịch tiếng Việt công chứng kèm theo (khoản 2 Điều 10 Nghị định 168/2025/NĐ-CP); trong hồ sơ thực hiện thủ tục đầu tư, tài liệu bằng tiếng nước ngoài phải có bản dịch tiếng Việt kèm theo (khoản 2 Điều 5 Nghị định 96/2026/NĐ-CP). Bên cạnh ngôn ngữ, hai bên còn thỏa thuận luật áp dụng cho hợp đồng, và rủi ro khi chọn luật Trung Quốc được phân tích tại bài Chọn luật Trung Quốc trong hợp đồng với đối tác Việt Nam.
2. Những rủi ro thường gặp khi sử dụng hợp đồng chỉ có tiếng Trung
Hợp đồng tiếng Trung nộp cho Tòa án phải kèm bản dịch tiếng Việt được công chứng, chứng thực (khoản 3 Điều 96 Bộ luật Tố tụng dân sự).
2.1. Khó khăn trong việc thực hiện các thủ tục hành chính và ngân hàng
Trong thủ tục đăng ký doanh nghiệp, các giấy tờ, tài liệu trong hồ sơ được lập bằng tiếng Việt; trường hợp hồ sơ có tài liệu bằng tiếng nước ngoài thì phải có bản dịch tiếng Việt công chứng kèm theo (khoản 1, khoản 2 Điều 10 Nghị định 168/2025/NĐ-CP).
Trong thủ tục đầu tư, hồ sơ, các văn bản, báo cáo gửi cơ quan nhà nước có thẩm quyền được làm bằng tiếng Việt; tài liệu bằng tiếng nước ngoài phải có bản dịch tiếng Việt kèm theo; nhà đầu tư chịu trách nhiệm trong trường hợp có sự khác nhau giữa bản tiếng Việt với bản tiếng nước ngoài (khoản 1, khoản 2, khoản 4 Điều 5 Nghị định 96/2026/NĐ-CP).
Vì vậy, hợp đồng chỉ có bản tiếng Trung sẽ phải được dịch trước khi đưa vào các hồ sơ này.
2.2. Nguy cơ hợp đồng bị tuyên vô hiệu do vi phạm hình thức hoặc nội dung
Theo khoản 1 Điều 117 Bộ luật Dân sự, giao dịch dân sự có hiệu lực khi chủ thể tham gia giao dịch hoàn toàn tự nguyện (điểm b) và mục đích, nội dung của giao dịch không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội (điểm c). Giao dịch dân sự không có một trong các điều kiện quy định tại Điều 117 thì vô hiệu, trừ trường hợp Bộ luật này có quy định khác (Điều 122). Trường hợp giao dịch dân sự được xác lập có sự nhầm lẫn làm cho một bên hoặc các bên không đạt được mục đích của việc xác lập giao dịch thì bên bị nhầm lẫn có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 126 (khoản 1 Điều 126 Bộ luật Dân sự).
2.3. Bất lợi khi xảy ra tranh chấp tại Tòa án hoặc Trọng tài Việt Nam
Tiếng nói và chữ viết dùng trong tố tụng dân sự là tiếng Việt (Điều 20 Bộ luật Tố tụng dân sự). Đương sự giao nộp cho Tòa án tài liệu, chứng cứ bằng tiếng nước ngoài, kể cả hợp đồng tiếng Trung, phải kèm theo bản dịch sang tiếng Việt, được công chứng, chứng thực hợp pháp (khoản 3 Điều 96 Bộ luật Tố tụng dân sự).
Riêng với trọng tài thương mại, ngôn ngữ tố tụng không mặc nhiên là tiếng Việt. Khoản 2 Điều 10 Luật Trọng tài thương mại 2010 quy định:
“2. Đối với tranh chấp có yếu tố nước ngoài, tranh chấp mà ít nhất một bên là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, ngôn ngữ sử dụng trong tố tụng trọng tài do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên không có thỏa thuận thì ngôn ngữ sử dụng trong tố tụng trọng tài do Hội đồng trọng tài quyết định.”
Vì vậy, với hợp đồng có đối tác Trung Quốc, điều khoản trọng tài nên ghi rõ ngôn ngữ tố tụng để tránh phát sinh tranh chấp ngay từ khâu thủ tục.
3. Giải pháp đảm bảo an toàn pháp lý cho hợp đồng với đối tác Trung Quốc
Nên ký hợp đồng song ngữ Trung – Việt và ghi rõ ngôn ngữ ưu tiên; nếu không, giải thích theo Điều 404 Bộ luật Dân sự 2015.
3.1. Ưu tiên soạn thảo hợp đồng song ngữ Trung – Việt chuẩn xác
Nên soạn thảo ngay từ đầu một hợp đồng song ngữ Trung – Việt, trong đó hai ngôn ngữ được đặt song song và tương đương về nghĩa pháp lý. Giá trị pháp lý của hợp đồng song ngữ Trung – Việt được củng cố khi cả hai phiên bản cùng phản ánh đúng ý chí của các bên và không để lại khoảng trống diễn giải.
Hợp đồng song ngữ thuận lợi cho cả hai phía: bên Việt Nam hiểu rõ nghĩa vụ của mình, bên Trung Quốc có bản tiếng Trung để tham chiếu, và cơ quan chức năng Việt Nam có sẵn bản tiếng Việt để xử lý thủ tục khi cần.
3.2. Hai bản ngôn ngữ khác nhau thì ưu tiên bản nào?
Trong hợp đồng song ngữ Trung – Việt, điều khoản thường bị bỏ sót là quy định về ngôn ngữ ưu tiên. Khi nội dung tiếng Trung và tiếng Việt khác nhau về nghĩa, dù chỉ một chi tiết nhỏ, mà không có điều khoản chỉ định ngôn ngữ nào được ưu tiên diễn giải, tranh chấp về nghĩa điều khoản rất dễ phát sinh.
Cách xử lý đúng là bổ sung một điều khoản quy định rõ phiên bản ngôn ngữ nào là bản gốc có giá trị ưu tiên khi hai bản có khác biệt. Khi không có điều khoản này, điều khoản hoặc ngôn từ có thể hiểu theo nhiều nghĩa được giải thích theo Điều 404 Bộ luật Dân sự 2015. Những điểm cần đối chiếu giữa hai bản trước khi ký, từ ngôn ngữ ưu tiên đến các thuật ngữ như tiền đặt cọc, tiền phạt vi phạm, được trình bày tại bài Rà soát hợp đồng song ngữ Việt – Trung trước khi ký.
3.3. Thực hiện chứng thực bản dịch theo đúng trình tự pháp luật
Chứng thực bản dịch hợp đồng tiếng Trung là bước không thể bỏ qua nếu hợp đồng cần được sử dụng trong thủ tục hành chính hoặc tố tụng tại Việt Nam. Từ khi Luật Công chứng 2024 có hiệu lực (01/7/2025), công chứng viên không còn công chứng bản dịch. Khoản 11 Điều 76 Luật Công chứng 2024 quy định:
“Bản dịch đã được công chứng trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành tiếp tục có giá trị sử dụng; trường hợp có nhu cầu sử dụng bản dịch thì thực hiện thủ tục chứng thực chữ ký người dịch theo quy định của Luật này và pháp luật về chứng thực.”
Cần lưu ý rằng chứng thực chữ ký người dịch chỉ xác nhận chữ ký của người dịch, không xác nhận tính hợp pháp của nội dung hợp đồng. Doanh nghiệp vì vậy không nên đồng nhất việc “đã có bản dịch được chứng thực” với “hợp đồng đã hoàn toàn an toàn pháp lý”; đó là hai vấn đề khác nhau.
3.4. Tình huống giả định
(Tình huống giả định) Một công ty Trung Quốc và một công ty Việt Nam ký hợp đồng mua bán trị giá 2.000.000.000 đồng, chỉ lập bằng tiếng Trung. Hợp đồng có hiệu lực khi đáp ứng đủ các điều kiện tại khoản 1 Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015 về chủ thể, sự tự nguyện, mục đích và nội dung. Khi khởi kiện tại Tòa án Việt Nam, bản hợp đồng tiếng Trung phải kèm theo bản dịch sang tiếng Việt, được công chứng, chứng thực hợp pháp (khoản 3 Điều 96 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015). Nếu hai bên chọn trọng tài và ít nhất một bên là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hoặc tranh chấp có yếu tố nước ngoài, ngôn ngữ tố tụng trọng tài do các bên thỏa thuận; không thỏa thuận thì do Hội đồng trọng tài quyết định (khoản 2 Điều 10 Luật Trọng tài thương mại 2010).
4. Tại sao cần luật sư tiếng Trung soát xét hợp đồng thay vì chỉ dịch thuật?
Vì biên dịch chỉ chuyển nghĩa, còn luật sư kiểm tra điều kiện hiệu lực theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015.
Hợp đồng tiếng Trung có giá trị pháp lý tại Việt Nam không phụ thuộc vào bản thân ngôn ngữ văn bản, mà phụ thuộc vào chất lượng pháp lý của toàn bộ hợp đồng, kể cả bản dịch tiếng Việt.
Biên dịch viên có thể chuyển nghĩa chính xác từng câu, nhưng không nhất thiết nhận ra một điều khoản đang tạo rủi ro pháp lý, thiếu điều kiện hiệu lực hoặc mâu thuẫn với quy định bắt buộc của pháp luật Việt Nam. Những lỗi thuật ngữ pháp lý khi dịch thông thường, chẳng hạn dịch “bồi thường thiệt hại” và “phạt vi phạm” thành cùng một cụm từ, hoặc dịch sai phạm vi điều khoản giải quyết tranh chấp, làm thay đổi nội dung quyền và nghĩa vụ của các bên.
Luật sư có chuyên môn tiếng Trung đọc hiểu hợp đồng theo ngôn ngữ gốc và đánh giá từng điều khoản dưới góc độ pháp luật Việt Nam: điều khoản nào đang thiếu, điều khoản nào cần điều chỉnh để phù hợp quy định bắt buộc, và điều khoản nào đang tiềm ẩn rủi ro cho thân chủ. Đó là khác biệt căn bản giữa soát xét pháp lý và dịch thuật đơn thuần.
Với hợp đồng song ngữ có chênh lệch nghĩa giữa bản tiếng Trung và bản tiếng Việt, luật sư sẽ xác định phiên bản nào có lợi hơn cho thân chủ và đề xuất cách xử lý cụ thể, thay vì chỉ ghi nhận sự khác biệt.
Câu hỏi về giá trị pháp lý của hợp đồng tiếng Trung tại Việt Nam không có một câu trả lời chung cho mọi trường hợp. Giá trị pháp lý thực tế của hợp đồng phụ thuộc vào chất lượng soạn thảo, bản dịch tiếng Việt được chứng thực, điều khoản ngôn ngữ ưu tiên và sự phù hợp với pháp luật Việt Nam. Doanh nghiệp nên nhìn hợp đồng với đối tác Trung Quốc như một vấn đề pháp lý, vượt ra ngoài chuyện ngôn ngữ.
Nếu doanh nghiệp đang chuẩn bị ký kết, đang giữ hợp đồng chỉ có tiếng Trung hoặc cần soát xét lại hợp đồng song ngữ hiện có, Quý doanh nghiệp có thể tham khảo dịch vụ tư vấn hợp đồng song ngữ Việt – Trung. Đội ngũ Luật Sư Tiếng Trung, am hiểu cả pháp luật Việt Nam lẫn tiếng Trung, sẽ hỗ trợ xác định đúng rủi ro và có phương án xử lý phù hợp trước khi tranh chấp xảy ra. Liên hệ qua hotline 0912 085 076, email luatsutiengtrung.vn@gmail.com hoặc đến trực tiếp tại Số 29 Đường 55, An Khánh (Thảo Điền, Thủ Đức), Tp.HCM.
4.1. Hỗ trợ từ Luật sư Tiếng Trung
Nếu Quý doanh nghiệp cần rà soát hồ sơ hoặc trao đổi về vấn đề nêu trong bài, đội ngũ Luật sư Tiếng Trung có thể hỗ trợ và làm việc trực tiếp bằng tiếng Trung; xem thêm tại dịch vụ tư vấn hợp đồng.
5. Câu hỏi thường gặp
5.1. Pháp luật Việt Nam có cấm ký hợp đồng bằng tiếng Trung không?
Không. Pháp luật Việt Nam không cấm các bên ký kết hợp đồng bằng tiếng nước ngoài, bao gồm tiếng Trung. Khoản 2 Điều 3 Bộ luật Dân sự 2015 quy định mọi cam kết, thỏa thuận không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội có hiệu lực thực hiện đối với các bên.
5.2. Hợp đồng chỉ có bản tiếng Trung có ràng buộc hai bên ký kết không?
Có, khi đủ điều kiện tại khoản 1 Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015: chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp; chủ thể hoàn toàn tự nguyện; mục đích và nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.
5.3. Trọng tài tại Việt Nam có được dùng tiếng Trung làm ngôn ngữ tố tụng không?
Có, nếu các bên thỏa thuận. Khoản 2 Điều 10 Luật Trọng tài thương mại 2010 quy định với tranh chấp có yếu tố nước ngoài hoặc ít nhất một bên là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, ngôn ngữ tố tụng trọng tài do các bên thỏa thuận; không có thỏa thuận thì Hội đồng trọng tài quyết định.
5.4. Bản dịch hợp đồng tiếng Trung có còn được công chứng không?
Không. Từ ngày 01/7/2025, khi Luật Công chứng 2024 có hiệu lực, công chứng viên không còn công chứng bản dịch. Khoản 11 Điều 76 Luật này quy định trường hợp có nhu cầu sử dụng bản dịch thì thực hiện thủ tục chứng thực chữ ký người dịch.
5.5. Bản dịch hợp đồng đã công chứng trước ngày 01/7/2025 có còn dùng được không?
Có. Khoản 11 Điều 76 Luật Công chứng 2024 quy định bản dịch đã được công chứng trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành tiếp tục có giá trị sử dụng.
Đồng hành cùng doanh nghiệp Việt – Trung
Đội ngũ Luật sư Tiếng Trung – Công ty Luật TNHH Phong Gia tư vấn trực tiếp bằng tiếng Trung, đồng hành cùng doanh nghiệp từ đàm phán, soạn thảo hợp đồng đến giải quyết tranh chấp.
📞 0912 085 076
🌐 luatsutiengtrung.vn
*Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính tham khảo và không được xem là ý kiến tư vấn pháp lý cho bất kỳ vụ việc cụ thể nào. Để biết thêm chi tiết, hãy liên hệ Luật sư!
